پیوند میان یارانه های سوخت، توازن انرژی و ریسک ژئوپلیتیک

مقاله با عنوان “Redefining energy policy for sustainable growth: The interplay of fossil fuel subsidies, energy security risks, and energy balances in shaping geopolitical stability” در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است و به بررسی نقش یارانه های سوخت فسیلی، ریسک های امنیت انرژی و توازن انرژی در شکل دهی به ثبات ژئوپلیتیکی می پردازد. هدف مقاله، ارائه شواهد تجربی و تحلیل سیاست های انرژی است که هم رشد پایدار اقتصادی و هم امنیت انرژی را تقویت می کنند.

مطالعه نشان می دهد که یارانه های سوخت فسیلی با پایین نگه داشتن مصنوعی قیمت انرژی، مصرف بیش از حد را تشویق کرده و گذار به منابع انرژی پاک و پایدار را به تاخیر می اندازند. این وضعیت منجر به عدم تعادل انرژی می شود؛ یعنی مصرف داخلی از تولید فراتر رفته و وابستگی به واردات انرژی افزایش می یابد. چنین عدم تعادلی، به ویژه در کشورهایی که از نظر ژئوپلیتیکی حساس هستند، ریسک های امنیت انرژی و بی ثباتی را تشدید می کند.

برای تحلیل داده های چندکشوری، مقاله از مدل پنل پویای Arellano–Bond استفاده کرده است تا اثرات بلندمدت سیاست های یارانه ای و توازن انرژی بر شاخص ریسک ژئوپلیتیکی اندازه گیری شود. نتایج نشان می دهد که یارانه های سوخت، نحوه استفاده از درآمدهای نفت و گاز و مصرف انرژی های تجدیدپذیر، به طور معنادار بر ریسک ژئوپلیتیکی تاثیر دارند. کشورهایی که سبد انرژی متنوع و سرمایه گذاری بالاتری در انرژی پاک دارند، آسیب پذیری کمتری تجربه می کنند.

مقاله توصیه می کند که سیاست گذاران: ۱) یارانه های سوخت فسیلی را به تدریج کاهش دهند، ۲) درآمدهای نفت و گاز را به پروژه های پایدار هدایت کنند، ۳) تولید داخلی و تنوع انرژی را تقویت کنند و ۴) همکاری های منطقه ای را افزایش دهند. چنین اقدامات هوشمندانه ای می تواند هم رشد اقتصادی پایدار و هم ثبات ژئوپلیتیکی بلندمدت را تضمین کند.

نتیجه گیری اصلی این است که بازتعریف سیاست انرژی با توجه به یارانه ها، تعادل انرژی و ریسک امنیت انرژی، ابزاری راهبردی برای کاهش آسیب پذیری ژئوپلیتیکی و تقویت ثبات بلندمدت است