اپستین و فروپاشی اخلاق قدرت: وقتی مدعیان حقوق بشر، ناقضان آن می شوند

پرونده جفری اپستین، گذشته از یک رسوایی کیفری، نماد یکی از تاریک ترین شکست های تاریخی در عرصه حقوق بشر معاصر است. این پرونده آشکار می سازد که چگونه نظامی که مدعی پاسداری از کرامت انسانی است، در برابر ثروت، نفوذ و مناسبات سیاسی به زانو درآمد. اپستین نه صرفا یک متهم، بلکه تجسم ساختار قدرتی بود که می تواند اصول بنیادین حقوق بشر را از معنا تهی کند — ساختاری که بسیاری از مدعیان عدالت و برابری خود در آن سهیم بودند.

در این پرونده، آنچه بیش از همه تکان دهنده است، سکوت ساختاری در برابر نقض آشکار حقوق قربانیان است. از حق بر سلامت روان و جسم گرفته تا حق کودکان بر امنیت و حمایت، تمام این حقوق در یک چرخه نظام مند از بی عملی و مماشات نقض شدند. 

طبق کنوانسیون حقوق کودک و اسناد بین المللی مرتبط، دولت ها موظف اند با «اقدامات مثبت» از کودکان در برابر خشونت و بهره کشی محافظت کنند. با این حال، تعامل نهادهای قضایی و سیاسی در پرونده اپستین نشان داد که در جهان واقعی، قدرت می تواند حتی تعهدات قانونی را خنثی کند.

یکی از بارزترین نقاط تاریک پرونده، توافق مصالحه ای سال ۲۰۰۸ بود — توافقی که عملا قربانیان را از حق دسترسی به عدالت موثر محروم کرد. این رویداد، گواهی است بر فروپاشی اصل برابری در برابر قانون، اصلی که ستون فقرات تمام نظام های حقوق بشری است. 

وقتی یک فرد بانفوذ بتواند مسیر عدالت را تغییر دهد، مسئله دیگر صرفا «شکست قضایی» نیست؛ این، از بین رفتن بنیاد اخلاقی نظام حقوق بشر جهانی است.

بخش دردناک تر این پرونده آنجاست که بسیاری از هم پیمانان، همکاران و چهره های نزدیک به اپستین، خود در عرصه های بین المللی به عنوان حامیان حقوق بشر، برابری جنسیتی و آموزش کودکان شناخته می شوند. این تناقض، رسما پرده از واقعیتی نگران کننده برمی دارد: 

جهان حقوق بشر، در بخشی از ساختار قدرت جهانی، به جای مقاومت در برابر آن، درون همان منطق قدرت مستحیل شده است.

این جا دیگر بحث بر سر یک مجرم نیست، بلکه پرسش از اعتبار گفتمان جهانی حقوق بشر است — زمانی که ناقضان آن، خود سخنگویان رسمی اش هستند.

پرونده اپستین نشان می دهد که نقض حقوق بشر لزوما در دولت های استبدادی یا مناطق جنگی رخ نمی دهد؛ می تواند در اتاق های ملاقات نخبگان، در دانشگاه های معتبر، و در موسسات مالی بین المللی اتفاق بیفتد. 

این پرونده یادآور حقیقت تلخی است: قدرت، زمانی که در لباس خیرخواهی ظاهر می شود، خطرناک تر از هر نقض آشکار دیگری است.

🖋️عماد خدمتگزار 

دانشجوی کارشناس ارشد حقوق عمومی و پژوهشگر حقوق بشر.