ارائه یک چارچوب عملیاتی مبتنی بر تجارب مدیریت در دوران آشفتگی

در جهان پرتلاطم امروز، سازمان ها با انواع آشفتگی ها از جمله نوسانات اقتصادی، تحولات فناورانه، بحران های بهداشتی (نظیر پاندمی کرونا) و تغییرات سیاسی-اجتماعی مواجه هستند. هلدینگ های چندرشته ای به دلیل تنوع کسب وکارها و پیچیدگی ساختاری، در برابر این آشفتگی ها آسیب پذیری دوچندان دارند. این پژوهش با هدف طراحی یک چارچوب عملیاتی برای تاب آوری استراتژیک با بهره گیری از تجارب مدیریتی در هلدینگ ستاپ انجام شده است.

این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مطالعه موردی و تحلیل تماتیک انجام شده است. داده های پژوهش از دو منبع گردآوری شده است: ۱) مرور نظام مند ادبیات تاب آوری سازمانی و مدیریت بحران، و ۲) مستندسازی تجارب زیسته مهدی قدمی به عنوان مدیرعامل هلدینگ ستاپ طی مواجهه با بحران های اقتصادی و بازار در سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴. برای تحلیل داده ها از روش کدگذاری سه مرحله ای استفاده شده است.

یافته های پژوهش نشان می دهد که تاب آوری استراتژیک در سازمانهای چندرشته ای دارای چهار لایه اصلی است:

۱) تاب آوری مالی (مدیریت نقدینگی و تنوع بخشی به منابع درآمدی)،

۲) تاب آوری عملیاتی (انعطاف پذیری زنجیره تامین و مدل های کار)،

۳) تاب آوری ساختاری (چابکی سازمانی و تمرکززدایی در تصمیم گیری)،

۴) تاب آوری سرمایه انسانی (حفظ و نگهداشت نخبگان در شرایط بحرانی).

تجارب عملی در هلدینگ ستاپ موید آن است که سازمان هایی که پیش از بحران، سناریوهای مختلف را شبیه سازی کرده و فرهنگ سازمانی تاب آور ایجاد نموده اند، در مواجهه با آشفتگی ها عملکرد بهتری داشته اند.

تاب آوری سازمانی یک مفهوم انتزاعی نیست، بلکه مجموعه ای از قابلیت های قابل برنامه ریزی و تمرین است. مدیران ارشد هلدینگ ها می توانند با طراحی چارچوب تاب آوری چهارلایه و نهادینه سازی آن در فرهنگ سازمانی، سازمان خود را برای مواجهه با بحران های آینده آماده سازند. این مقاله با تلفیق دانش نظری و تجارب عملی نویسنده، راهنمایی کاربردی برای مدیران ارائه می دهد.