علت ایجاد مشتقات و ضرایب پایداری ( قسمت سوم و پایانی)

 این مبحث دارای دو قسمت قبلی بوده که توسط نویسنده محترم نوشته شده است امید است ابتدا آن دو قسمت مورد مطالعه قرار گیرید.

 دسته سوم : مشتقات دینامیک (وابسته به سرعت زاویه ای)

الف )میرایی دمپینگ مشتقات

ضریب اول Cl_p؛
که همان دمپینگ حرکت رول است.
یعنی چه : وقتی رول یا غلتش میکند ، بال مخالف چقدر جلوی حرکت را میگیرد.
علت ایجاد : بال (مهمترین)

ضریب دوم Cm_q؛
که همان دمپینگ حرکت پیچ است.
یعنی چه : وقتی دماغه بالا میاید ، دم افقی چقدر مقاومت میکند.
علت ایجاد : دم افقی

ضریب سوم Cn_r؛
که همان دمپینگ حرکت یاو است.
یعنی چه : وقتی هواپیما میچرخد یا یاو میکند دم عمودی چقدر مخالفت میکند.
علت ایجاد :دم عمودی

ب) کراس کوپلینگ یا جفت شدگی مشتقات متقاطع

ضریب اول Cl_r؛
که همان اثر انحراف یا یاو روی
یعنی چه : با انحراف به راست ، چرا یک غلتش کوچک به وجود می آید.
علت ایجاد : تفاوت سرعت بال ها .

ضریب دوم Cn_p؛
که همان اثر غلتش روی انحراف است (Spiral)
یعنی چه : چرا هواپیما در غلتش تمایل به شیرجه دارد.
علت ایجاد : هندسه بال

حال باید در یک نگاه تقسیمبندی زیر انجام خواهد شد .
الف ) بال (Wing)

۱) لیفت اصلی (Cl_alpha)
۲) لیفت ذاتی (Cl_0)
۳) پسا (CD_0)
۴) میرایی غلتش که خیلی مهم است (Cl_p)
۵) دایهدرال افکت (Cl_beta)
۶) اسپیرال افکت (Cl_p)
۷) اثر ایلرون (Cl_sigma_a)

ب ) دم افقی (horizontal Tail)
۱) پایداری طولی بسیار مهم (Cm_alpha)
۲) میرایی پیچ (Cm_q)
۳) اثر الویتور (Cm_sigma_e)
۴) کمک به لیفت (Cl_sigma_e)

ج) دم عمودی (Vertical Tail)
۱) پایداری جهتی  ، خیلی مهم (Cn_beta)
۲) نیروی جانبی (CY_beta)
۳) میرایی انحراف (Cn_r)
۴) اثر رادر (Cn_sigma_r)
۵) اثر متقاطع رادر روی غلتش (Cl_sigma_r)

د) بدنه (Fuselage)
۱) معمولا ناپایدار کننده و اما کمک کننده (Cm_alpha)
۲) پسای اصلی (CD_0)
۳) مقدارش خیلی کم است (Cn_beta)

نکات پایانی :
پایداری ذاتی را دم ها تعیین میکنند :

دم عمودی (Cn_beta) پایداری در انحراف
دم افقی (Cm_alpha) پایداری پیچ

پایداری در کنترل توسط سطوح کنترلی :

ایلرون (Cl_sigma_a) غلتش
رادر (Cl_sigma_r)  انحراف
الویتور (Cm_sigma_e)  پیچ

میرایی یا کیفیت پرواز را بال و دم تعیین میکنند:

میرایی غلتش (Cl_p)  ناشی از بال
میرایی پیچ (Cm_q)  ناشی از دم افقی
میرایی انحراف (Cn_r) ناشی از دم عمودی