تاریخ اضطراب

اضطراب غارنشین یا اضطراب معاصر 

 ما معمولا فکر می کنیم انسان مدرن «مضطرب ترین موجود تاریخ» است. اما پاسخ دقیق تر این است: نوع اضطراب تغییر کرده، نه اصل آن.

اگر بخواهیم مقایسه کنیم، باید بین اضطراب بقا و اضطراب روان شناختی مزمن تفاوت بگذاریم.

اضطراب انسان های اولیه

انسان های دوره پارینه سنگی (برای مثال گونه هایی مانند Homo sapiens اولیه که حدود ۳۰۰ هزار سال پیش ظاهر شدند) در محیطی زندگی می کردند که تهدیدهای مستقیم و فوری وجود داشت:
شکارچیان، گرسنگی، سرما، جنگ های قبیله ای.

سیستم عصبی آن ها دقیقا همان سیستمی است که ما امروز داریم: مدار «جنگ یا گریز» که با ساختارهایی مثل آمیگدالا فعال می شود.
اما تفاوت مهم این بود:

• تهدیدها عینی و کوتاه مدت بودند.
• پس از پایان خطر، بدن به حالت تعادل بازمی گشت.
• اضطراب بیشتر «حاد» بود تا «مزمن».

به زبان ساده:
اگر شیری حمله می کرد، اضطراب شدید بالا می رفت؛ اگر خطر رفع می شد، سیستم خاموش می شد.

اضطراب انسان معاصر

امروز در شهرهایی مثل فرانکفورت یا تهران، احتمال حمله شیر صفر است؛
اما ذهن ما هنوز همان مغز پارینه سنگی را دارد.

تهدیدهای امروز:

• امنیت شغلی
• فشار اقتصادی
• مقایسه اجتماعی
• شبکه های اجتماعی
• آینده نامعلوم
• بحران های جهانی

این تهدیدها:

• اغلب مزمن و مبهم هستند
• پایان مشخص ندارند
• قابل «فرار فیزیکی» نیستند

در نتیجه سیستم استرس ما ممکن است ماه ها یا سال ها نیمه فعال بماند.

از نظر میزان، کدام بیشتر بود؟

پژوهش های انسان شناسی و روان پزشکی تکاملی نشان می دهد:

• شدت لحظه ای اضطراب در انسان های اولیه احتمالا بیشتر بوده (وقتی تهدید واقعی وجود داشت).
• اما فراوانی و مزمن بودن اضطراب در انسان مدرن بیشتر است.

اختلالات اضطرابی در جهان امروز یکی از شایع ترین اختلالات روان پزشکی هستند؛ طبق گزارش های سازمان هایی مانند World Health Organization، اضطراب در صدر بار بیماری های روانی قرار دارد.

نکته تکاملی مهم

مغز ما برای زندگی در گروه های کوچک شکارچی–گردآورنده طراحی شده، نه برای:

• ایمیل های کاری
• اخبار ۲۴ ساعته
• مقایسه با هزاران نفر در شبکه های اجتماعی
• برنامه ریزی برای بازنشستگی ۳۰ سال آینده

به همین دلیل برخی پژوهشگران حوزه روان شناسی تکاملی معتقدند اضطراب مدرن بیشتر «ناهمخوانی تکاملی» است تا ضعف فردی.

جمع بندی ساده

انسان غارنشین انسان معاصر اضطراب شدید ولی کوتاه اضطراب خفیف تر ولی مزمن تهدید واقعی فیزیکی تهدید روانی و اجتماعی پایان مشخص خطر پایان نامعلوم

اگر بخواهم در یک جمله بگویم:
انسان غارنشین بیشتر می ترسید؛ انسان مدرن بیشتر نگران است.