ROGHAYYEH POURGHAFFAR
22 یادداشت منتشر شدهچالش ها و آینده هوش مصنوعی
چالش های هوش مصنوعی
علی رغم پیشرفتهای فراوان هوش مصنوعی شاهد چالشهایی در این زمینه هستیم. از جمله این چالش ها شامل تمرکز بر اخلاقیات هوش مصنوعی، حفظ امنیت و حریم خصوصی، تاثیرات اجتماعی و اقتصادی، و توانایی تعامل با انسان ها است.
آینده هوش مصنوعی
با پیشرفت روزافزون فناوری های هوش مصنوعی، آینده این حوزه بسیار پر از امکانات و فرصت های جدید است. هوش مصنوعی قدرتمندتر و همراه با اختراعات نوآورانه می تواند در زمینه های مختلفی از جمله بهبود سیستم های بهداشتی، حمل و نقل هوشمند، و راهکارهای تجارت الکترونیک با رویکردهای موثر به کار گرفته شود.
از جمله رویکردهای هوش مصنوعی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1- رویکرد انسانی : که در دوحالت مورد بحث قرار می گیرد:
الف) سیستم هایی که مانند انسان ها فکر می کنند
ب ) سیستم هایی که مانند انسان ها عمل می کنند
2- رویکرد ایده آل: که در دو حالت مورد بررسی قرار می گیرد:
الف) سیستم هایی که عاقلانه فکر می کنند
ب) سیستم هایی که عاقلانه عمل می کنند
شاید برای برخی سوال پیش بیاید که آیا مسیر و عملکرد هوش مصنوعی با برنامه نویسی یکی هست؟
از نظر برخی از پژوهشگران و متخصصان در این حوزه ، مرز بسیار باریکی بین برنامه نویسی و هوش مصنوعی وجود دارد و برای افرادی که خارج از این حوزه ها هستند و شناخت کاملی از نحوه کارشان ندارند، درک تفاوت این دو شاید تا حدودی سخت باشد. برنامه نویسی یک سیستم مبتنی بر قاعده است که در آن، شما خودتان به عنوان برنامه نویس باید پیش از آغاز به کد نویسی، تمام قواعد را بلد باشید. بنابراین شما قواعد مختص به خودتان را دارید که آن ها را به الگوریتم تبدیل کرده و از داده های آن استفاده می کنید. بعد از آن، شما برنامه نویسی سنتی تان مثلا کدینگ پایتون، جاوا اسکریپت یا دیگر موارد را انجام می دهید. در این حالت، برنامه نویسی بر اساس زبان دلخواه شما صورت می گیرد و خروجی مناسب تولید می شود.
اما هوش مصنوعی تفاوت ریزبینانه و مهمی در تحلیل داده ها و ارائه خروجی مطالبه شده دقیق و صحیح با مهارت های شناختی متمرکز را دارا می باشد . هوش مصنوعی می تواند داده ها را در ابعادی تحلیل کند که هیچ متد کلاسیکی قادر به انجام آن نیست! نتیجه؟ سیستم هایی که قادرند الگوهایی را کشف کنند که خود ما هم از وجودشان بی خبر بوده ایم. لذا چنین قدرتی اگر به درستی مدیریت نشود، می تواند تعادل جهان را بر هم بزند! و اگر این تکنولوژی در دسترس افراد عادی قرار بگیرد، امنیت اطلاعات، رمزنگاری ها و حتی ساختارهای اقتصادی و سیاسی جهان ممکن است دچار دگرگونی شود . به همین دلیل دسترسی به این سیستم ها تحت نظارت های شدید قرار دارد. همچنان که اخیرا برخی ادعا نمودند که انتخابات امریکا یک دستکاری تمیز توسط هوش مصنوعی بود و خواهد رسید روزی که تمام دنیا رو ربات ها و هوش مصنوعی ها هدایت خواهند کرد.
مزایا و معایب هوش مصنوعی :
به خاطر سرعتAI در پردازش حجم بالایی از اطلاعات و قدرت پیش بینی دقیق تر نسبت به انسان، فناوری های استفاده کننده از شبکه های عصبی مصنوعی و یادگیری عمیق در حال تکامل هستند. با اینکه حجم داده های تولیدی روزانه می توانند باعث غرق کردن یک محقق انسانی در خود شوند، اما برنامه های هوش مصنوعی با استفاده از تکنیک های مختلفی نظیر ماشین لرنینگ آن ها را به داده ها و اطلاعات مفید تبدیل می کنند.
از جمله مزایای هوش مصنوعی می توان به موارد ذیل اشاره داشت:
§ عملکرد خوب در شغل های جزئیات محور
§ حضور فعال و موثر در دنیای پزشکی
§ کاهش زمان انجام وظایف داده محور حجیم
§ کاهش کار و افزایش بهره وری
§ تهیه نتایج یکسان
§ بهبود رضایت مشتری از طریق شخصی سازی
§ در دسترس بودن همیشگی عامل های مجازی مبتنی بر AI
از جمله معایب هوش مصنوعی :
- گران بودن
- نیازمند تخصص فنی بالا
- تعداد پایین کارمندان شایسته و متخصص برای ساخت ابزارهای Artificial Intelligence
- انعکاس سوءگیری داده های آموزشی در مقیاس بالا
- عدم توانایی عمومی سازی از یک وظیفه به وظیفه دیگر
- حذف شغل های انسانی و افزایش نرخ بیکاری
و همچنان که از اخبار شنیده میشود خطر حذف نیروهای انسانی در محیطهای کاری همچون بانکها، سازمانها ، ادارات، شرکت ها و غیره با بهره مندی از ربات های هوشمند دوچندان خواهد شد . همانگونه که ایلان ماسک در راستای کم کردن هزینه های مازاد روی دوش دولت خود، چنین اقدامی را اخیرا در آمریکا انجام داده است. لذا در دنیای کنونی یادگیری مهارتهایی مهم برای هر فردی ضروری می باشد. فراموش نکنیم که: در دنیایی که زندگی میکنیم جنگ جنگ فناوری هست . آمریکا و چین در رقابت تنگاتنک در مسیر هوش مصنوعی قرار گرفته اند. شاید جنگ بعدی، جنگ هوش مصنوعی و ربات ها در دنیا باشد.
کاربرد هوش مصنوعی در ایران
با مطالعه مقالات فراوان تحقیقاتی در این حوزه، به خاطر تحریم های شدید کشورهای غربی بر کسب وکارهای فعال در بازارهای ایران و همچنین آن هایی که به دنبال گسترش بازارهای خود از داخل ایران به خارج از کشور هستند، شرکت های ایرانی با مشکلات زیادی دست وپنجه نرم می کنند. با تمام این وجود، بر اساس گزارش پژوهشگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، ایران تا 10 سال دیگر در بین 10 کشور برتر هوش مصنوعی قرار خواهد گرفت. به استناد داده های وبسایت NatureIndex، ایران از نظر انتشارات تحقیقات هوش مصنوعی بین سال های 2015 تا 2019، در رتبه سیزدهم، بالاتر از برزیل، هلند و روسیه، قرار دارد. از طرفی، وبسایت SCImagojr که به سنجش ژورنال های علمی می پردازد، ایران را در رتبه 15ام، بعد از برزیل و جلوتر از روسیه و ترکیه، از نظر تحقیقات منتشره در حوزه AI بین سال های 215 تا 2019 قرار داده است. با تمام این تفاسیر ، در حال حاضر هوش مصنوعی در ایران در حوزه های مختلفی نظیر تشخیص چهره، ساخت و طراحی سلاح های هوشمند، ساخت ربات ها و دستگاه های هوشمند در حوزه تولیدی و صنعتی، ارتقا سیستم های تشخیص گفتار همچون تبدیل متن به صوت و بالعکس و طراحی بازی ها و حوزه های کاربردی آموزش کاربرد دارد. مثلا یکی از موفق ترین این نمونه ها، اپلیکیشن موقعیت یابی بلد با میلیون ها دانلود است. این برنامه با استفاده از هوش مصنوعی به «پیدا کردن بهترین مسیر برای مسافرت های درون شهری و برون شهری و همچنین انتخاب بهترین مکان ها برای تفریح و خدمات» کمک می کند. این اپلیکیشن جایگزین گوگل مپ محسوب می شود.
در حوزه رباتیک، پروژه ساخت ربات انسان نمای سورنا که از سال 87 آغاز شد، بزرگترین خبر در حوزه توسعه های AI بود. نسخه سورنا 1 با استفاده از یک متن از پیش نوشته شده قادر به صحبت بود و قابلیت کنترل از راه دور و توانایی راه رفتن در مسیرهای از پیش تعیین شده نیز برای آن وجود داشت. آخرین نسخه این ربات به نام سورنا 4 در سال 98 ساخته شد و خبرگزاری ها از تصمیم برای ساخت سورنا 5 و 6 به صورت همزمان خبر دادند. با این وجود، اطلاعات بیشتری از توسعه های این ربات ها در دست نیست.در حوزه های دیگر مانند صنایع دفاع نیز شاهد کاربرد ای آی در ایران هستیم.
کشور عزیزمان ایران، استفاده از هوش مصنوعی را برای دفاع سایبری و تامین امنیت زیرساخت ها در اولویت قرار داده است.در این راستا، آنگونه که شاهدیم، تلاش برای استفاده از ظرفیت شرکت های دانش بنیان در دستور کار سازمان پدافند غیر عامل کشور نیز قرار گرفته است.و هرسال به تعداد دانشگاههایی که رشته فناوری و هوش مصنوعی را به کد رشته های خود اضافه می کنند را شاهد هستیم. به امید درخشش، سربلندی و موفقیت های علمی و پژوهشی جوانان و دانشجویان نخبه کشور عزیزمان در سراسر دنیا /
یا حق