🔴راهنمای روشن و عملی برای رفتار والدین با نوجوان سیگاری

👪🔴راهنمای روشن و عملی برای رفتار والدین با نوجوان سیگاری
(همراه با تمرین های ساده و مثال های واقعی)


🏆اصل طلایی قبل از هر چیز


🔹 هدف شما «حفظ رابطه + کمک به تغییر» است، نه «برنده شدن در بحث».
🔹 اگر نوجوان احساس تحقیر یا کنترل شدید کند، پنهان کاری بیشتر می شود.
۱️⃣🟢 وقتی می فهمید سیگار می کشد: واکنش اولیه
❌ واکنش اشتباه
داد زدن
تهدید («دیگه از خونه بیرون نمی ری!»)
مقایسه («پسرخاله ات ببین چقدر خوبه!»)
✅ واکنش درست
مکث کنید (حداقل ۳۰ دقیقه صبر)
آرام شروع کنید
تمرکز بر نگرانی، نه خشم
مثال گفت وگو
❌ «آبرومو بردی!»
✅ «من نگران سلامتی اتم. دوست دارم بفهمم چی باعث شد سمتش بری.»
۲️⃣🟢 چرا نوجوان سیگار می کشد؟
معمولا یکی از این هاست:
فشار دوست ها
کنجکاوی
استرس
احساس بزرگ شدن
لجبازی با والدین
❗ اگر علت را ندانید، راه حل اشتباه می دهید.
۳️⃣🟢 مدل گفت وگوی سه مرحله ای
🌟مرحله ۱: همدلی
«می دونم بعضی وقتا آدم برای آروم شدن دنبال یه راه فوری می گرده.»
🌟مرحله ۲: سوال باز
«بیشتر چه موقع هایی دلت می خواد بکشی؟»
🌟مرحله ۳: پیشنهاد حمایتی
«اگر بخوای کمترش کنی یا ترک کنی، من کمکت می کنم.»
🔵تمرین شماره ۱: تمرین شنیدن فعال
🔹 فقط گوش بدهید
🔹 حرفش را قطع نکنید
🔹 دفاع نکنید
تمرین عملی
امشب ۱۰ دقیقه فقط بپرسید:
«اولین بارت کی بود؟»
«چه حسی داشتی؟»
«دوستات چی میگن درباره اش؟»
فقط گوش بدهید. نصیحت نکنید.
۴️⃣🟢 اگر انکار کرد چه کار کنیم؟
نوجوان ها ممکن است بگویند: «همه می کشن، چیز مهمی نیست.»
پاسخ درست: «ممکنه زیاد باشه، ولی من هنوز نگرانم. مهمه برام که بدونم تو چی فکر می کنی.»
۵️⃣🟢 اگر وابستگی ایجاد شده باشد
علائم وابستگی:
عصبی شدن بدون سیگار
پنهان کاری
خرج پول زیاد
نیاز روزانه
در این حالت: فقط نصیحت کافی نیست → برنامه ترک لازم است.
۶️⃣🟢 برنامه ساده کاهش مصرف (برای شروع)
هفته اول:
فقط ثبت کند هر بار که می کشد:
کی؟
با کی؟
چه حسی داشت؟
🔵تمرین شماره ۲: جدول آگاهی
زماناحساسبا چه کسی
وقتی خودش الگو را ببیند، انگیزه بیشتر می شود.
۷️⃣ 🟢جایگزین های فوری برای وسوسه
وقتی میل آمد:
قانون ۵ دقیقه:
آب سرد
پیاده روی کوتاه
آدامس
دوش کوتاه
تماس با والد
🔵تمرین شماره ۳: تمرین تاخیر
به نوجوان بگویید: «فقط ۵ دقیقه عقب بنداز، بعد اگر خواستی بکش.»
اغلب میل کاهش می یابد.
۸️⃣ 🟢مدیریت فشار دوستان
با او تمرین کنید «نه گفتن».
نقش بازی در خانه
شما نقش دوست را بازی کنید: «یه پک بزن چیزی نمیشه.»
نوجوان تمرین کند:
«حوصله ندارم.»
«دارم ورزش رو جدی می گیرم.»
«حالم باهاش خوب نیست.»
تمرین باعث آمادگی ذهنی می شود.
۹️⃣ 🟢پاداش هوشمندانه
به جای پول نقد:
کلاس مورد علاقه
وسیله ورزشی
آزادی بیشتر
سفر کوتاه
پاداش باید «رفتاری» باشد نه رشوه.
🔟🟢 اگر دوباره شروع کرد (عود)
خیلی مهم:
❌ «دیدی نمی تونی؟»
✅ «بیایم ببینیم چی شد دوباره کشیدی.»
تحلیل کنید:
کجا بود؟
با چه کسی؟
چه احساسی داشت؟
هر لغزش یک درس است.
۱۱️⃣ چیزهایی که حتما باید رعایت کنید
🌟جلوی بقیه تحقیر نکنید
🌟سابقه اشتباهاتش را یادآوری نکنید
🌟او را با برچسب «معتاد» صدا نزنید
🌟خودتان الگوی سیگار نباشید
🔴تمرین شماره ۴: قرارداد خانوادگی
یک برگه ساده بنویسید:
🔹 من (نوجوان) تلاش می کنم مصرفم را کم کنم.
🔹 من (والد) سرزنش نمی کنم و حمایت می کنم.
🔹 اگر یک ماه تلاش جدی شد → پاداش مشخص.
امضا کنید.
🟡۱۲️⃣ چه زمانی باید کمک تخصصی بگیرید؟
🌟مصرف روزانه و شدید
🌟همراهی با الکل یا مواد دیگر
🌟افت تحصیلی شدید
🌟افسردگی یا اضطراب شدید
در این موارد مراجعه به مشاور نوجوان ضروری است.
🔴جمع بندی ساده
🌟رابطه مهم تر از ترک است.
🌟فشار زیاد = پنهان کاری بیشتر.
🌟گفت وگو + آگاهی + حمایت = بیشترین اثر.

سید سعید واعظ فر، مشاور تحصیلی

۰۹۳۸۳۳۷۲۴۳۰