Paradigm چهار چوب ارزش های جامعه در (حمل ونقل)

پارادایم (الگوواره ) چارچوب فکری و فرهنگی مسلط که مجموعه ای از الگوها، نظریه ها، و ارزش های مشترک را برای یک گروه یا جامعه علمی شکل می دهد. بر اساس تعریف فیلسوف توماس کوهن، پارادایم تمام پذیرفته های کارگزاران یک رشته علمی را دربرمی گیرد و چارچوبی فراهم می سازد که دانشمندان برای حل مسائل علمی در آن محدوده استدلال کنند. پارادایم تنها یک نظریه یا روش فنی نیست، بلکه یک جهان بینی کلی است که نحوه مشاهده واقعیت و برخورد با آن را تعیین می کند؛ هر جامعه «واقعیات» پیرامون خود را در چارچوب الگوواره ای که به آن عادت کرده است تحلیل و توصیف می کند. تغییر پارادایم (Paradigm Shift) زمانی رخ می دهد که نمونه های موجود دیگر برای حل مسائل فعلی کافی نباشند. در حوزه حمل ونقل و شهرسازی ایران، دو پارادایم اساسی تعریف می شوند: پارادایم سنتی (مبتنی بر خرد علمی و اثبات گرایی قطعیتی، مدیریت متمرکز دولتی، خودرومحور و جابه جایی محور) و پارادایم نوین (مبتنی بر خرد جمعی و تجارب بشری، انعطاف پذیری، مشارکت دموکراتیک، دسترسی محور و انسان محور)[1][5][6].

 یکی از مهم ترین تغییرات پارادایمی در حمل ونقل، توسعه مبتنی بر حمل ونقل (TOD)توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی که فراتر از ساخت برج های تجاری در کنار ایستگاه ها، یک پارادایم نوین در شهرسازی است، با پیوند هوشمندانه میان حمل ونقل عمومی، طراحی شهری و کاربری زمین؛ سه ستون اصلی TOD شامل پایداری، انسان محوری و بازدهی اقتصادی است[5]. در واقع، برنامه ریزی راهبردی نیز یک پارادایم جدید محسوب می شود که تا حدود زیادی محصول خرد جمعی است و هدف نهایی آن تامین توسعه پایدار و اعتلای کیفیت زندگی برای تمام شهروندان است[1][5]. تغییر این پارادایم ها نیازمند تحول فکری عمیق، سیاست گذاری نوین و اجرای مصمم است که حمل ونقل را از سیستم غیرپایدار و خطرناک به سیستم انسان محور و پایدار تبدیل کند