کانه زایی تنگستن (مس- طلا) چاه پلنگ جنوبی: کانی شناسی، ساخت و بافت، ژئوشیمی و داده های ایزوتوپی
Publish place: Quarterly Journal of Geosciences، Vol: 24، Issue: 95
Publish Year: 1394
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 175
This Paper With 17 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_GSJ-24-95_025
تاریخ نمایه سازی: 16 بهمن 1400
Abstract:
کانه زایی تنگستن (مس- طلا) کانسار چاه پلنگ جنوبی، در بخش میانی بلوک یزد، به صورت رگه- رگچه ای در پهنه های گسلی عادی قطع کننده ماسه سنگ ها و شیل های سازند شمشک (ژوراسیک پیشین) رخ داده است. رگه- رگچه های کانه دار بر حسب پاراژنز کانه ها، نوع کانی های کوارتز و رنگ و بافت آنها به چهار نوع ۱) رگه- رگچه های کوارتز شیری- سفید دارای آپاتیت نسل اول- فلدسپار پتاسیم، ۲) رگه- رگچه های کوارتز سفید- آپاتیت دار نسل دوم، ۳) رگه- رگچه های کوارتز- هماتیت و ۴) رگه- رگچه های تاخیری کربناتی تقسیم می شوند. کانه اصلی تنگستن در کانسار چاه پلنگ جنوبی ولفرامیت است که همراه با رگه- رگچه های نوع ۱ رخ داده است. بلورهای ولفرامیت غنی از آهن بوده و بیشتر ترکیب فربریتی دارند. شیلیت به عنوان کانه بعدی تنگستن در کانسار چاه پلنگ جنوبی در ۲ نسل رخ داده و غنیشدگی قابل توجهی از آرسنیک از خود نشان می دهد. شیلیت نسل ۱ بهصورت همرشد با ولفرامیت در رگه- رگچه های نوع ۱، و شیلیت نسل ۲ به صورت جانشینی در حاشیه ولفرامیت، درون شکستگی های کوارتز و همراه با فازهای آرسنیک دار، در رگه- رگچه های نوع دوم رخ داده است. طلا در کانسار چاه پلنگ جنوبی به صورت ادخال های ریز و یا بهصورت همرشد با شیلیت های نسل ۲ تشکیل شده است. سولفیدهای فلزات پایه و آهن، کبالتیت، نیکلین، سولفیدهای مس- نیکل- آهن و بیسموت طبیعی نیز از دیگر کانه های تشکیل شده در رگه- رگچه های نوع دوم هستند. رگه- رگچه های نوع سوم کوارتز- هماتیت و نوع چهارم کربناتی بدون کانه زایی تنگستن (مس- طلا) هستند. سیال های کانه دار در کانسار چاه پلنگ جنوبی دارای شوری پایین و اسیدی بوده و تحت تاثیر واکنش با سنگ های دیواره، سبب فروشویی فلزات قلیایی و گسترش دگرسانی کلریتی در آنها شده اند. الگوی عناصر REE در رگه- رگچه های نوع اول و دوم، تحت تاثیر حضور کانی های آپاتیت و شیلیت (جذب کننده عناصر MREE) به صورت محدب رو به پایین (بیشترین تحدب در محل عنصر Sm) و در رگه- رگچه های نوع سوم به دلیل نبود کانی های یادشده محدب رو به بالاست. الگوی مسطح عناصر REE در رگه- رگچه های نوع اول در نتیجه حضور کانی ولفرامیت است. رگه- رگچه های کانه دار نسبت به عناصر LREE دارای غنیشدگی هستند. تنگستن در کانسار چاه پلنگ جنوبی شبیه کانسارهای تنگستن نوع رگه ای، دارای همبستگی مثبت با بیسموت و بدون همبستگی با قلع و مولیبدن است. طلا نیز همبستگی مثبت با تنگستن، بیسموت و آرسنیک دارد. ترکیب ایزوتوپی اکسیژن سیال های کانه ساز که کوارتزهای شیری- سفید، کوارتز سفید و ولفرامیت از آن ته نشست پیدا کرده اند، بهترتیب برابر با ۷.۹۱-۸.۶۱‰، ۵.۸۶-۶.۷۶‰ و ۳.۴۴-۶.۹۴‰ است. بر پایه مطالعات ایزوتوپی اکسیژن، منشا اولیه سیال های کانه دار ماگمایی بوده که در اثر آمیختگی پیشرونده با آب های جوی محتوای فلزی خود را در رگه- رگچه ها ته نشست داده اند.
Keywords:
Authors
سامان قادری
دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
ابراهیم راستاد
دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران
نعمت اله رشیدنژاد عمران
استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران