ارزیابی تاثیر طوفان گردوغبار بر روی شار گرمایی و بیلان تابش در حوزه هیرمند
Publish place: Journal of water and Soil Conservation، Vol: 29، Issue: 1
Publish Year: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 343
This Paper With 22 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
این Paper در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JWSC-29-1_003
تاریخ نمایه سازی: 5 شهریور 1401
Abstract:
سابقه و هدف: طوفان گردوغبار پدیده ای است که عمدتا در مناطق خشک و نیمه خشک در نتیجه سرعت زیاد باد و تلاطم آن بر روی سطح خاک بدون پوشش و مستعد فرسایش بوجود می آید. گردوغبار، بودجه تابشی سطح زمین را تغییر داده و باعث تغییر دمای سطح زمین و جو می شود. بنابراین گردوغبار تبادل انرژی بین سطح و جو و همچنین دینامیک جو را تحت تاثیر قرار می دهد. شناخت و بررسی روند طوفان های گردوغبار در کشور و میزان ارتباط آن با نوسانات اقلیمی، یکی از مهم ترین راهکارهای کاهش خسارت ناشی از این پدیده است. هدف از انجام این پژوهش ارزیابی تاثیر طوفان های گردوغبار بر روی شاخص های تابشی و شار گرمایی با توجه به ترکیب اطلاعات سنجش از دور ماهواره ای و داده های بازتحلیل در حوزه هیرمند می باشد.مواد و روش ها: در این تحقیق از داده های بازتحلیل ERA۵ و داده های ماهواره ای برای رخداد ۲۳ تا ۲۶ آگوست ۲۰۱۰ در حوزه هیرمند استفاده شد. محصولات و داده های ماهواره ای مورد استفاده شامل تصاویر رنگی حقیقی و AOD، و داده های بازتحلیل شامل شار گرمای نهان سطحی (SLHF)، شار گرمای محسوس سطحی (SSHF)، تابش خورشیدی خالص سطحی (SSR)، تابش حرارتی خالص سطحی (STR) و بیلان تابش (Rn) می باشد. مسیریابی ذرات گردوغبار با استفاده از مدل HYSPLIT انجام شد و سرعت باد در منطقه مورد مطالعه نیز با استفاده از داده های بازتحلیل مورد بررسی قرار گرفت. همچنین جهت صحت سنجی داده های ماهواره و بازتحلیل از داده های دید افقی و دمای هوا در ارتفاع ۲ متری ایستگاه هواشناسی زابل که نزدیکترین ایستگاه به منطقه مطالعاتی بود استفاده گردید.یافته ها: بر اساس خروجی مدل HYSPLIT بیشتر ذرات گردوغبار از بیابان های ترکمنستان و سپس مناطق خشک اطراف دریاچه هامون و بخش هایی از مناطق شمال پاکستان برداشت شدند. مقادیر AOD نشان داد که از روز ۲۱ام آگوست مقدار این شاخص به تدریج افزایش یافت به گونه ای که در روز ۲۵ام بیشینه مقدار AOD به ۲۵/۱ رسید. بررسی مقادیر شاخص های تابشی و شار گرمایی نشان دهنده کاهش قابل توجه شاخص های SSHF، SSR، STR و Rn بود و مقادیر آنها در روز ۲۶ام به کمترین مقدار رسید و شاخص SLHF با اندکی تفاوت در روز ۲۵ام به کمترین مقدار خود یعنی ۵۸ وات بر مترمربع رسید. بررسی همبستگی نشان داد که شاخص های SSR و Rn به ترتیب با مقدار ۳۷۰/۰- و ۳۵۹/۰- بیشترین و شاخص SLHF با مقدار ۱۵۳/۰- کمترین میزان همبستگی را با شاخص AOD نشان داد.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد در قسمت های غربی حوزه هیرمند، باد لوار یا شمال باعث ورود ذرات گردوغبار به منطقه شده و جریان های چرخشی باعث پخش این ذرات در منطقه مطالعاتی می شود. نتایج حاصل از داده های ماهواره ای و بازتحلیل و تطبیق آن ها با تصاویر حقیقی نشان داد رخداد مورد بررسی باعث افزایش عمق نوری ذرات گردوغبار شد که به تبع آن شارهای گرمایی محسوس و سطحی، تابش های خورشیدی و حرارتی و همچنین بیلان تابش به مقدار زیادی کاهش یافت. ارزیابی داده های دید افقی و دمای هوا در ارتفاع ۲ متری در ایستگاه زابل نیز نتایج حاصل از تصاویر ماهواره ای و داده های بازتحلیل را تایید نمود.
Keywords:
Authors
ناهید علی پور
گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
طیبه مصباح زاده
دانشگاه تهران
حسن احمدی
پروفسور گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
محمد جعفری
دانشگاه تهران
سارا کرمی
پژوهشکده هواشناسی و علوم جو، تهران
علی محمد طهماسبی بیرگانی
سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری ، ایران