بررسی وجوه زیبایی شناسانه گنبد اورچین( نمونه موردی گنبد امامزاده سید صلاح الدین محمد در شهرستان آبدانان) abstract
درک زیبایی یک بنای معماری بر مبنای معیارها و مشخصه های خاصی قابل تفسیر و تاویل است. یکی از این مشخصه ها فرم پوشش آسمانه و فناوری های مورد استفاده در آن است. در معماری گذشته سرزمین ایران نمونه های فراوانی از نوآوری در معماری و فناوری های بکارگرفته شده در آن وجود دارد و با توجه به اینکه گنبد رک اورچین از برجسته ترین بناهای آرامگاهی در جنوب غربی ایران و به ویژه استان ایلام است لزوم مطالعه و بررسی ابعاد فنی و اجرایی و ویژگی های معماری یکی از برجسته ترین این گنبدها، یعنی گنبد امامزاده سید صلاح الدین آبدانان عیان می گردد. در واقع ضرورت پرداختن به این پژوهش از آنجا ناشی می شود که تا کنون در زمینه ابعاد فنی و اجرایی گنبد های اورچین اطلاعات اندکی وجود دارد و پژوهش مستقلی در مورد این بنای تاریخی به انجام نرسیده است. اینکه معمار دوره سلجوقی چگونه توانسته زیبایی را در فرم و کالبد گنبدی اورچین بر پیکره ی مقبره ی امامزاده سید صلاح الدین محمد در آبدانان بیاورد و آن را با فرهنگ و سنت و اقلیم بیامیزد، در این پژوهش به آن پرداخته شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر به صورت توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای، اسنادی و مطالعات میدانی می باشد. نتایج بررسی ها نشان داد که در معماری
گنبد اورچین امام زاده سید صلاح الدین آبدانان علاوه بر عوامل زیبایی شناسانه بصری نوعی زیبایی بالاتر وجود دارند که این عوامل در معنویت و نماد وحدت ریشه دارند.