تفکرات گنوسی بین النهرینی و جنبش های غالی عراق در عصر امویان

Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 58

This Paper With 22 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MPS-2-3_001

تاریخ نمایه سازی: 19 دی 1402

Abstract:

میان رودان که بستر شکل گیری تمدن های کهن بود، با سقوط بابل و تسلط کوروش، به مرکز تصمیم گیری ایرانیان تبدیل شد، تا آنجا که آن را دل ایرانشهر خوانده اند. بدین سان اندیشه ها و آرای آریاییان با عقاید بومیان تمدن های سامی، سریانی و هلنی در بین النهرین به هم آمیخته شد. بین النهرین یا دل ایرانشهر که در دوره اسلامی عراق خوانده شد شاهد گونه هایی از جنبش ها و جریان های فکری علیه خلافت امویان بود که برخی آموزه های آن با مبانی اندیشه های اسلامی تعارض داشت. بروز این گونه افکار و جریان ها این پرسش اساسی را مطرح ساخته که این افکار چگونه به آرای جنبش های فکری، اعتقادی و سیاسی مسلمانان راه یافت؟ فرضیه ما بر این اساس استوار است که برجسته ترین و بادوام ترین رخساره افکار التقاطی مذکور، اندیشه ها و آرای گنوستیکی و رازورانه ای بوده که تا ورود اسلام به این خطه تداوم داشت و در روزگار فرمانروایی امویان دوباره در عراق سر برآورد. یافته های این پژوهش با اتخاذ روش های تحلیل مبتنی بر تبارشناسی تاریخی آموزه های فکری و اعتقادی این جنبش ها، نشان داده که کلیت حیات فکری، اعتقادی و اجتماعی این جریان ها در قالب جنبش های اجتماعی با رویکردی رادیکال چون سبییه، پیروان حمزه بن عماره، بیانیه و مغیریه که در عراق در روزگار امویان ظهور کرده اند، ترکیبی از عناصر و مولفه های ثنوی، باطنی گری، رازوری، افکار نجات بخشانه و غالیانه بوده که متاثر از سرچشمه های فکری، آرای التقاطی و تفکرات جریان های گنوسی و ثنوی با سرچشمه های بین النهرینی بوده است.

Keywords:

Authors

روح الله بهرامی

دانشیار گروه تاریخ دانشگاه رازی . کرمانشاه . ایران

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • منابعالف) فارسیقرآن کریم ...
  • اباذری، یوسف. (۱۳۷۲). ادیان جهان باستان (جلد دوم: مصر و ...
  • اسماعیل پور، ابوالقاسم. (۱۳۷۵). اسطوره آفرینش در آیین مانی. چاپ ...
  • آشتیانی، جلال الدین. (۱۳۷۶). عرفان: گنوستیزم میستی سیزم، بخش اول: ...
  • برهیه، امیل. (۱۳۷۷). تاریخ فلسفه قرون وسطی و دوره تجدد. ...
  • البلاذری، احمد بن یحیی. (۱۳۶۴). فتوح البلدان. به تصحیح محمد ...
  • بهرامی، روح اله. (۱۳۸۹). «مغیره بن سعید و ظهور اندیشه ...
  • بهرامی، روح اله. (۱۳۹۴). کیسانیه، جریان های فکری و تکاپوهای ...
  • پیگو لوسکایا، ن. و. (۱۳۷۲). اعراب حدود مرزهای روم شرقی ...
  • تقی زاده، سید حسن. (۱۳۷۹). مانی و دین او. به ...
  • دکره، فرانسوا. (۱۳۸۰). مانی و سنت مانوی. ترجمه عباس باقری، ...
  • دلیسی، اولیری. (۱۳۸۴). انتقال علوم یونانی به عالم اسلام. ترجمه ...
  • دوشن گیمن، ژاک. (۱۳۷۵). دین ایران باستان. ترجمه رویا منجم، ...
  • دینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود. (۱۳۶۸). اخبار الطوال. ترجمه محمود ...
  • زرگری نژاد، غلام حسین. (۱۳۸۷). تاریخ صدر اسلام. چاپ اول، ...
  • زرین کوب، عبدالحسین. (۱۳۷۵). در قلمرو وجدان. تهران: سروش ...
  • زنر، آر. سی. (۱۳۷۵). زروان یا معمای زردشتی گری. ترجمه ...
  • الشیبی، کامل مصطفی. (۱۳۸۰). تشیع و تصوف. ترجمه علیرضا ذکاوتی ...
  • صفا، ذبیح الله. (۱۳۷۱). تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی. ...
  • صفری فروشانی، نعمت الله. (۱۳۷۸). غالیان: کاوشی در جریان ها ...
  • عسکری، سید مرتضی. (بی تا). یکصد و پنجاه صحابی ساختگی. ...
  • عهد قدیم، سفر پیدایش، ۱: ۲ ...
  • کریستن سن، آرتور. (۱۳۶۸). ایران در زمان ساسانیان. ترجمه غلام ...
  • گریمال، پیر. (۱۳۷۶). اسطوره های خاورمیانه. ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، ...
  • گلدزیهر، ایگناس. (۱۳۵۷). درس هایی درباره اسلام. ترجمه علی نقی ...
  • گلدزیهر، ایگناس. (۱۳۸۳). گرایش های تفسیری در میان مسلمانان. ترجمه ...
  • گوتاس، دیمتری. (۱۳۸۱). تفکر یونانی و فرهنگ عربی. ترجمه محمدسعید ...
  • لسترنج، گی. (۱۳۷۷). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. ترجمه ...
  • محمدقاسمی، حمید. (۱۳۸۰). اسرائیلیات و تاثیر آن بر داستان های ...
  • مقدسی، ابوعبدالله محمد ابن احمد. (۱۳۶۱). احسن التقاسیم فی معرفه ...
  • نویری، شهاب الدین احمد. (۱۳۶۴). نهایه الارب فی فنون الاذب. ...
  • نیبرگ، هنریک ساموئل (۱۳۵۹). دین های ایران باستان. ترجمه سیف ...
  • هوک، ساموئل هنری. (۱۳۸۸). اساطیر خاورمیانه. ترجمه علی اصغر بهرامی ...
  • ویدن گرن، گئو. (۱۳۷۶). مانی و تعلیمات او. ترجمه نزهت ...
  • ورمازرن، مارتین. (۱۳۷۲). آئین میترا. ترجمه بزرگ نادرزاد، چاپ اول، ...
  • ب) عربیابن ابی اصیبعه، موفق الدین ابی العباس احمد بن ...
  • ابن الاثیر الجرزی، عزالدین. (۱۴۱۸). الکامل فی التاریخ. المجلد الرابع، ...
  • اشعری قمی، سعد بن عبدالله بن ابی خلف. (۱۳۶۱ش). المقالات ...
  • الشهرستانی، محمد بن عبدالکریم. (بی تا). الملل و النحل. الجزء ...
  • الطبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۸). تاریخ طبری. الجزء الثامن، تقدیم ...
  • العزیزی، سامی. (۱۴۲۴). الجذور التاریخیه و النفسیه للغو و الغلاه. ...
  • علیان، رشدی. (۱۹۷۶). الصابئون، حرانین و مندائین. بغداد: مطبعه دارالسلام ...
  • الفیومی، محمد ابراهیم. (۱۹۷۹). فی الفکر الدینی الجاهلی قبل الاسلام. ...
  • المسعودی، علی بن حسین. (بی تا). مروج الذهب. الجزء الاول، ...
  • النوبختی، حسن بن موسی. (۱۹۸۴). فرق الشیعه. بیروت: انتشارات دار ...
  • ReferencesAbazari, Y. (۱۹۹۳). Religions of the Ancient World, Second Volume: ...
  • Al-Balazori, A. (۱۹۸۵). Fotouh Al-Boldan. Translated by Azartash Azarnoush, Corrected ...
  • Al-Shaibi, K. M. (۲۰۰۰). Shiism and Sufism. Translated by Alireza ...
  • Ashtiani, J. (۱۹۹۷). Mysticism: Gnosticism-Mysticism, Part I: Shamanism. Tehran: Publishing ...
  • Askari, S. M. (N. D). One Hundred and Fifty Fake ...
  • Bahrami, R. (۲۰۱۰). “Mughīrat b. Sa’īd and the Genesis of ...
  • Bahrami, R. (۲۰۱۵). Kisanieh, Intellectual Currents and Political Struggles (New ...
  • Barhieh, E. (۱۹۹۸). History of Medieval and Modern Philosophy. Second ...
  • Christensen, A. (۱۹۸۹). Iran during the Sasanian era. Translated by ...
  • Dekra, F. (۲۰۰۱). Mani and Manavi Tradition. Translated by Abbas ...
  • Delisi, O. (۲۰۰۵). Transferring Greek Sciences to the Islamic World. ...
  • Dinavari, A. H. (۱۹۸۹). Akhbar Al-Tewal. Translated by Mahmoud Mahdavi ...
  • ‎Duchesne Guillemin, J. (۱۹۹۶). Religion of Ancient Iran. Translated by ...
  • Esmailpour, A. (۱۹۹۶). Creation myth in Mani religion, first edition, ...
  • Goldziher, I. (۲۰۰۳). Tafsir Tendencies among Muslims. Translated by Naser ...
  • Goldziher, I. (N. D). Lessons about Islam, Translated by Ali ...
  • Grimal, P. (۱۹۸۸). Myths of the Middle East. Translated by ...
  • ‎Gutas, D. (۲۰۰۱). Greek thought and Arabic Culture. Translated by ...
  • Halm, H. (۱۹۸۲). “Die Islamische Gnosis Die Extreme Schia und ...
  • Hooke, S. H. (۲۰۰۹). Middle Eastern Mythology. Translated by Ali ...
  • Le Strang, G. (۱۹۹۸). The Lands of the Eastern Caliphate. ...
  • Maghdesi, A. T. (۱۹۸۲). Ahsan Al-Taqasim fi Marafah Al-Aqalim, First ...
  • Mohammad Ghasemi, H. (۲۰۰۰). Israelism and its Influence on the ...
  • Novayri, Sh. A. (۱۹۸۵). Nahayah Al-Arb fi Fanoun Al-Azb. Volume ...
  • Nyberg, H. S. (۱۹۸۵). Religions of Ancient Iran. Translated by ...
  • Old Testament, Book of Genesis, ۲: ۱. [In Persian] ...
  • Pagels, E. (۱۹۸۹). Gnostic Gospel. Vintage, Reissue Edition (September ۱۹, ...
  • Pigulevskaia, N. W. (۱۹۹۳). Arabs around the Borders of Eastern ...
  • Safa, Z. (۲۰۱۱). History of Intellectual Sciences in Islamic Civilization. ...
  • Safari Forushani, N. (۱۹۹۹). Ghalian: An Exploration of Currents and ...
  • Taghizadeh, S. H. (۲۰۰۰). Mani and his Religion. Tehran: Ferdowsi ...
  • The Nag Hammadi. (۲۰۰۹). Edited by Marvin Meyer, Introduction by ...
  • Vermaseren, M. J. (۱۹۹۳). Mithra's Religion. Translated by Bozorg Naderzad, ...
  • Voegelin, E. (۱۹۹۷). Science, Politics and Gnosticism. Introduction by Ellis ...
  • Widengren, G. (۱۹۸۸). Mani and his Teachings. Translated by Nozhat ...
  • Williams, M, A. (۱۹۶۶). Rethinking Gnosticism: An Argument for Dismantling ...
  • Zaehner, R. C. (۱۹۹۶). Zurvan, a Zoroastrian Dilemma. Translated by ...
  • Zargari nejad, Gh. (۲۰۰۸). History of the Beginning of Islam. ...
  • منابعالف) فارسیقرآن کریم ...
  • اباذری، یوسف. (۱۳۷۲). ادیان جهان باستان (جلد دوم: مصر و ...
  • اسماعیل پور، ابوالقاسم. (۱۳۷۵). اسطوره آفرینش در آیین مانی. چاپ ...
  • آشتیانی، جلال الدین. (۱۳۷۶). عرفان: گنوستیزم میستی سیزم، بخش اول: ...
  • برهیه، امیل. (۱۳۷۷). تاریخ فلسفه قرون وسطی و دوره تجدد. ...
  • البلاذری، احمد بن یحیی. (۱۳۶۴). فتوح البلدان. به تصحیح محمد ...
  • بهرامی، روح اله. (۱۳۸۹). «مغیره بن سعید و ظهور اندیشه ...
  • بهرامی، روح اله. (۱۳۹۴). کیسانیه، جریان های فکری و تکاپوهای ...
  • پیگو لوسکایا، ن. و. (۱۳۷۲). اعراب حدود مرزهای روم شرقی ...
  • تقی زاده، سید حسن. (۱۳۷۹). مانی و دین او. به ...
  • دکره، فرانسوا. (۱۳۸۰). مانی و سنت مانوی. ترجمه عباس باقری، ...
  • دلیسی، اولیری. (۱۳۸۴). انتقال علوم یونانی به عالم اسلام. ترجمه ...
  • دوشن گیمن، ژاک. (۱۳۷۵). دین ایران باستان. ترجمه رویا منجم، ...
  • دینوری، ابوحنیفه احمد بن داوود. (۱۳۶۸). اخبار الطوال. ترجمه محمود ...
  • زرگری نژاد، غلام حسین. (۱۳۸۷). تاریخ صدر اسلام. چاپ اول، ...
  • زرین کوب، عبدالحسین. (۱۳۷۵). در قلمرو وجدان. تهران: سروش ...
  • زنر، آر. سی. (۱۳۷۵). زروان یا معمای زردشتی گری. ترجمه ...
  • الشیبی، کامل مصطفی. (۱۳۸۰). تشیع و تصوف. ترجمه علیرضا ذکاوتی ...
  • صفا، ذبیح الله. (۱۳۷۱). تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی. ...
  • صفری فروشانی، نعمت الله. (۱۳۷۸). غالیان: کاوشی در جریان ها ...
  • عسکری، سید مرتضی. (بی تا). یکصد و پنجاه صحابی ساختگی. ...
  • عهد قدیم، سفر پیدایش، ۱: ۲ ...
  • کریستن سن، آرتور. (۱۳۶۸). ایران در زمان ساسانیان. ترجمه غلام ...
  • گریمال، پیر. (۱۳۷۶). اسطوره های خاورمیانه. ترجمه مجتبی عبدالله نژاد، ...
  • گلدزیهر، ایگناس. (۱۳۵۷). درس هایی درباره اسلام. ترجمه علی نقی ...
  • گلدزیهر، ایگناس. (۱۳۸۳). گرایش های تفسیری در میان مسلمانان. ترجمه ...
  • گوتاس، دیمتری. (۱۳۸۱). تفکر یونانی و فرهنگ عربی. ترجمه محمدسعید ...
  • لسترنج، گی. (۱۳۷۷). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. ترجمه ...
  • محمدقاسمی، حمید. (۱۳۸۰). اسرائیلیات و تاثیر آن بر داستان های ...
  • مقدسی، ابوعبدالله محمد ابن احمد. (۱۳۶۱). احسن التقاسیم فی معرفه ...
  • نویری، شهاب الدین احمد. (۱۳۶۴). نهایه الارب فی فنون الاذب. ...
  • نیبرگ، هنریک ساموئل (۱۳۵۹). دین های ایران باستان. ترجمه سیف ...
  • هوک، ساموئل هنری. (۱۳۸۸). اساطیر خاورمیانه. ترجمه علی اصغر بهرامی ...
  • ویدن گرن، گئو. (۱۳۷۶). مانی و تعلیمات او. ترجمه نزهت ...
  • ورمازرن، مارتین. (۱۳۷۲). آئین میترا. ترجمه بزرگ نادرزاد، چاپ اول، ...
  • ب) عربیابن ابی اصیبعه، موفق الدین ابی العباس احمد بن ...
  • ابن الاثیر الجرزی، عزالدین. (۱۴۱۸). الکامل فی التاریخ. المجلد الرابع، ...
  • اشعری قمی، سعد بن عبدالله بن ابی خلف. (۱۳۶۱ش). المقالات ...
  • الشهرستانی، محمد بن عبدالکریم. (بی تا). الملل و النحل. الجزء ...
  • الطبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۸). تاریخ طبری. الجزء الثامن، تقدیم ...
  • العزیزی، سامی. (۱۴۲۴). الجذور التاریخیه و النفسیه للغو و الغلاه. ...
  • علیان، رشدی. (۱۹۷۶). الصابئون، حرانین و مندائین. بغداد: مطبعه دارالسلام ...
  • الفیومی، محمد ابراهیم. (۱۹۷۹). فی الفکر الدینی الجاهلی قبل الاسلام. ...
  • المسعودی، علی بن حسین. (بی تا). مروج الذهب. الجزء الاول، ...
  • النوبختی، حسن بن موسی. (۱۹۸۴). فرق الشیعه. بیروت: انتشارات دار ...
  • ReferencesAbazari, Y. (۱۹۹۳). Religions of the Ancient World, Second Volume: ...
  • Al-Balazori, A. (۱۹۸۵). Fotouh Al-Boldan. Translated by Azartash Azarnoush, Corrected ...
  • Al-Shaibi, K. M. (۲۰۰۰). Shiism and Sufism. Translated by Alireza ...
  • Ashtiani, J. (۱۹۹۷). Mysticism: Gnosticism-Mysticism, Part I: Shamanism. Tehran: Publishing ...
  • Askari, S. M. (N. D). One Hundred and Fifty Fake ...
  • Bahrami, R. (۲۰۱۰). “Mughīrat b. Sa’īd and the Genesis of ...
  • Bahrami, R. (۲۰۱۵). Kisanieh, Intellectual Currents and Political Struggles (New ...
  • Barhieh, E. (۱۹۹۸). History of Medieval and Modern Philosophy. Second ...
  • Christensen, A. (۱۹۸۹). Iran during the Sasanian era. Translated by ...
  • Dekra, F. (۲۰۰۱). Mani and Manavi Tradition. Translated by Abbas ...
  • Delisi, O. (۲۰۰۵). Transferring Greek Sciences to the Islamic World. ...
  • Dinavari, A. H. (۱۹۸۹). Akhbar Al-Tewal. Translated by Mahmoud Mahdavi ...
  • ‎Duchesne Guillemin, J. (۱۹۹۶). Religion of Ancient Iran. Translated by ...
  • Esmailpour, A. (۱۹۹۶). Creation myth in Mani religion, first edition, ...
  • Goldziher, I. (۲۰۰۳). Tafsir Tendencies among Muslims. Translated by Naser ...
  • Goldziher, I. (N. D). Lessons about Islam, Translated by Ali ...
  • Grimal, P. (۱۹۸۸). Myths of the Middle East. Translated by ...
  • ‎Gutas, D. (۲۰۰۱). Greek thought and Arabic Culture. Translated by ...
  • Halm, H. (۱۹۸۲). “Die Islamische Gnosis Die Extreme Schia und ...
  • Hooke, S. H. (۲۰۰۹). Middle Eastern Mythology. Translated by Ali ...
  • Le Strang, G. (۱۹۹۸). The Lands of the Eastern Caliphate. ...
  • Maghdesi, A. T. (۱۹۸۲). Ahsan Al-Taqasim fi Marafah Al-Aqalim, First ...
  • Mohammad Ghasemi, H. (۲۰۰۰). Israelism and its Influence on the ...
  • Novayri, Sh. A. (۱۹۸۵). Nahayah Al-Arb fi Fanoun Al-Azb. Volume ...
  • Nyberg, H. S. (۱۹۸۵). Religions of Ancient Iran. Translated by ...
  • Old Testament, Book of Genesis, ۲: ۱. [In Persian] ...
  • Pagels, E. (۱۹۸۹). Gnostic Gospel. Vintage, Reissue Edition (September ۱۹, ...
  • Pigulevskaia, N. W. (۱۹۹۳). Arabs around the Borders of Eastern ...
  • Safa, Z. (۲۰۱۱). History of Intellectual Sciences in Islamic Civilization. ...
  • Safari Forushani, N. (۱۹۹۹). Ghalian: An Exploration of Currents and ...
  • Taghizadeh, S. H. (۲۰۰۰). Mani and his Religion. Tehran: Ferdowsi ...
  • The Nag Hammadi. (۲۰۰۹). Edited by Marvin Meyer, Introduction by ...
  • Vermaseren, M. J. (۱۹۹۳). Mithra's Religion. Translated by Bozorg Naderzad, ...
  • Voegelin, E. (۱۹۹۷). Science, Politics and Gnosticism. Introduction by Ellis ...
  • Widengren, G. (۱۹۸۸). Mani and his Teachings. Translated by Nozhat ...
  • Williams, M, A. (۱۹۶۶). Rethinking Gnosticism: An Argument for Dismantling ...
  • Zaehner, R. C. (۱۹۹۶). Zurvan, a Zoroastrian Dilemma. Translated by ...
  • Zargari nejad, Gh. (۲۰۰۸). History of the Beginning of Islam. ...
  • نمایش کامل مراجع