بازنمایی تطبیقی فضای شهری و روستایی در رمان های «کوچه مدق» و «جای خالی سلوچ»

Publish Year: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 70

This Paper With 35 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IALCSA-1-3_003

تاریخ نمایه سازی: 9 اسفند 1402

Abstract:

تحلیل جامعه شناختی رمان از گونه های متداول و پرکاربرد نقدادبیات داستانی است و درپی آن است تا براساس همبستگی سازه های اجتماعی بایکدیگر و برهم کنش آن با ساختار داستان، خوانشی جامعه-شناسانه از یک اثر ادبی ارائه دهد و درکنار آن به تشریح مبانی زیباشناسی وشیوه های تصویرسازی متن نیزبپردازد.بازتاب دگرگونی های سطحی ودرونی شهروروستا، علاوه بر ارائه اطلاعات اززمان ومکان زیست نویسنده وبستر خلق اثر، بر پیرنگ ودرونمایه های اجتماعی پرتکراروشخصیت های داستان نیز اثرگذار است.دو رمان «کوچه مدق» نجیب محفوظ نویسنده مصری وبرنده نوبل ادبیات و«جای خالی سلوچ»محمود دولت آبادی، از شاخص ترین رمان های معاصراست وبا آنکه فضای یکی درشهرو دیگری در روستا و دردو کشور متفاوت می گذرد به جهت درونمایه مشترک و حضور مولفه های رئالیسم اجتماعی و چالش های گذر از سنت به مدرنیته بسیار به یکدیگر شبیه است. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی تحلیلی و با رویکرد جامعه شناختی، به قیاس دو رمان مذکور پرداخته و علاوه بر ترسیم شباهت و تفاوت ها کوشیده است مباحث مرتبط با فضاهای شهری را نیز با رئوس نظریه لوفور جامعه شناس فرانسوی تطبیق دهد تا ارتباط و تناظر میان ساختار ادبی و ساختار اجتماعی رمان به گونه ای شایسته تر تشریح گردد. حاصل آنکه با توجه به ارتباط تنگاتنگ جوامع شهری و روستایی با یکدیگر، عناصرجامعه شناسی همچون فضای جغرافیایی،زبان و گویش، اقتصاد و کسب و کار، ازدواج، آداب ورسوم و سرگرمی، معاشرت و تغذیه در این دو رمان پربسامدترند اما هنجارهای حاکم بر فضای رمان «کوچه مدق» رسمیتر، قانونیتر و گستردهتر است. در مقابل، فرهنگ حاکم بر جامعه روستایی «جای خالی سلوچ» سنتیتر و محدودتر است و غالبا برگرفته از عادات مرسوم یا اعمال نظر بزرگان منطقه است.

Authors

فرشته محجوب

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

طاهره سیدرضایی

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

اکبر بشیری

استادیار گروه عربی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران