بررسی میزان فرسایش خاک و ارتباط آن با شاخص های ژئومورفیک و پوشش گیاهی در حوضه آبخیز کوزه توپراقی، استان اردبیل
Publish Year: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 202
This Paper With 26 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_GDIJ-22-77_003
تاریخ نمایه سازی: 11 دی 1403
Abstract:
فرسایش خاک، یکی از مشکلات محیطی است که تهدیدی برای منابع طبیعی، کشاورزی و محیط زیست به شمار می رود. در این راستا، اطلاعات زمانی و مکانی از فرسایش خاک در اقدامات مدیریتی، کنترل فرسایش و مدیریت حوضه های آبخیز نقش موثری دارند؛ بنابراین هدف از این پژوهش، بررسی میزان فرسایش خاک درحوضه آبخیز کوزه توپراقی با مدل«RUSLE» و ارتباط آن با شاخص های پوشش گیاهی می باشد. برای دست یافتن به هدف تحقیق، از مدل تجربی «RUSLE» که شامل عامل های، R، K، LS، C و P است، استفاده شده است. بدینمنظور بهترتیب با استفاده از داده های بارانسنجی اخذ شده از سازمان هواشناسی، لایه بافت خاک ۱:۲۵۰۰۰۰ ایران، مدل رقومی ارتفاع ۳۰ متر «Aster» و همچنین تصویر ماهوراه ای «لندست ۸ OLI» در محیط سامانه اطلاعات مکانی«GIS» تهیه شده اند و پس از روی هم گذاری لایه ها، مقدار فرسایش سالانه خاک در سطح حوضه برآورد شد. در گام بعد، شاخص های ژئومورفیک و پوشش گیاهی که در رخداد فرسایش خاک موثر هستند شامل: شاخص رطوبت توپوگرافی (TWI)، شاخص توان آبراهه (SPI)، شاخص انحناء دامنه (Curvatore)، شاخص انحناء مقطع (Profil Curvatore)، شاخص انحناء سطح (Plan Curvatore) و شاخص پوشش گیاهی عادی (NDVI) در محیط « ArcMap» ایجاد شد و نقشه های پهنه بندی تهیه شدند. در راستای این امر از نرم افزارهای «GIS ۱۰.۸، ENVI ۵.۶، Excel و SPSS» جهت تهیه نقشه ها و همچنین تجزیهوتحلیل استفاده شد. نتایج این مطالعه نشانداد که مقدار فرسایش سالانه خاک برای کل حوضه در دامنه بین ۰ تا ۶۳/۲۶ تن در هکتار در سال برآورد شد. در بررسی دیگر، ارتباط بین شاخص های ژئومورفیک و پوشش گیاهی با میزان فرسایش سالانه خاک انجام پذیرفت که نتایج آن نشانداد شاخص های: شیب، انحناء سطح، انحناء مقطع، انحناء دامنه و رطوبت توپوگرافی به ترتیب با ضریب تبیین ۷۸/۰، ۴۰/۰، ۲۰/۰، ۰۶/۰ و ۰۳/۰ بیش ترین تاثیرگذاری را در فرسایش خاک حوضه آبخیز کوزه توپراقی داشته اند، در حالی که شاخص های تفاضل پوشش گیاهی نرمال شده و توان آبراهه به ترتیب با مقادیر ۰۳/۰ و ۱۱/۰ رابطه ای معکوس با فرسایش سالانه خاک داشته اند. نتایج این پژوهش امکان تلفیق شاخص های موثر ژئومورفیک و پوشش گیاهی بر فرسایش و نیز امکان استفاده از سایر شاخص های موثر و قابلیت های «RS» و «GIS» را جهت تخمین کمی مقادیر فرسایش خاک تایید می نماید.
Keywords:
Authors
موسی عابدینی
استاد گروه جغرافیا طبیعی (ژئومورفولوژی)، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
امیرحسام پاسبان
دانشجوی دکتری گروه جغرافیا طبیعی (ژئومورفولوژی)، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
نسرین حسن زاده
کارشناس ارشد گروه جغرافیا طبیعی (ژئومورفولوژی)، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
مراجع و منابع این Paper:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
