مقایسه معرفت شناختی اختلاف نظر معقول نزد کوهن و فایرابند

در مقاله ­پیش­رو می­خواهم این پرسش­ها را بررسی کنم که اختلاف­نظر معقول در علم، چه ویژگی­ها و توجیهاتی می­تواند داشته باشد؟ دلایل توجیه اختلاف نظر معقول در علم چه ارتباطی با دلایل توجیه اختلاف نظر معقول در معرفت­شناسی اختلاف نظر، به خصوص معرفت شناسی اختلاف نظر دینی، دارد؟ در این راستا، به صورت خاص، روی دیدگاه­های دو فیلسوف علم نامدار نیمه دوم قرن بیستم، یعنی توماس کوهن و پل فایرابند متمرکز می­شوم. از نظر من، تلقی های این دو فیلسوف در مورد اختلاف نظر معقول در علم، می تواند مثال­های قابل تامل و انضمامی باشند از رویکرد­های عمده­ در معرفت­شناسی اختلاف نظر (دینی)، که در آنها سعی می شود اختلاف نظر معقول را توجیه کنند. نشان می­دهم که تلقی کوهن از اختلاف نظر در علم، می­تواند درک شهودی ما از اختلاف نظر معقول در معرفت­شناسی را بهبود ببخشد؛ همچنین، استدلالی اقامه خواهم کرد که برابر مفاد آن، تلقی تکثرگرایانه فایرابند از اختلاف نظر معقول را با چالشی (معرفتی) روبه رو می کند که از خود اختلاف نظر سرچشمه می­گیرد.

Keywords:

Disagreement , Science , Methodology , Non-Instrumental Reasons , Freedom , Kuhn , Feyerabend , اختلاف نظر , علم , کوهن , فایرابند , روش شناسی , دلایل غیرتوجیه بخش , آزادی