بررسی تنوع گیاهان تحت نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی ایران از دیدگاه اتنوبوتانی

اهمیت گیاهان دارویی به عنوان یکی از سرمایه های ملی و مهم کشور در صنایع مختلف دارویی، عطری، ادویه ای و آرایشی بهداشتی، به طور گسترده ای شناخته شده است. وجود دانش طب سنتی ایرانی اسلامی با پشتوانه ای گرانبها از باورها و عقاید مردمی و کتب فاخر نیز بر ارزش جایگاه این گیاهان افزوده است. گیاه اسطوخودوس یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد در درمان های سنتی در کشور است که به واسطه داشتن ترکیبات شیمیایی متنوع در صنایع مختلف دارویی، غذایی و آرایشی مورد استفاده قرار می گیرد. پراکنش گسترده گیاهان در نواحی مختلف جغرافیایی و نیز حضور جوامع محلی متفاوت در کشور، موجب نامگذاری های محلی متفاوتی برای گیاهان شده است. نتایج پژوهش حاضر که با هدف مطالعه تنوع و کاربردهای مختلف گیاهان تحت نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی استان های مختلف کشور انجام گرفته است، نشان داد گیاهان مختلفی از جنس های Stachys، Nepeta، Lavandula و Ziziphora تحت نام اسطوخودوس در بازار گیاهان دارویی کشور مورد استفاده قرار می گیرند. عدم شناسایی دقیق و صحیح این گیاهان و فقدان اطلاعات دقیق در خصوص کاربردهای آنها سبب بروز اشتباهات مختلفی شده است که استفاده نادرست از این گیاهان علت اصلی آنها بوده است. از این رو باتوجه به افزایش تمایل مردم به استفاده از فرهنگ طب سنتی و داروهای گیاهی در دهه های گذشته، شناسایی دقیق و تعیین اصالت گیاهان و شناخت کاربردها و ویژگی های آنها از اهمیت بالایی برخوردار است.

Keywords:

اسطوخودوس , اتنوبوتانی , اصالت سنجی , طب سنتی , گیاهان دارویی