بازآفرینی نقش پارک های علم و فناوری در ایران: راهکارهایی برای عبور از چالش ها

هدف: هدف این پژوهش، شناسایی چالش های پیش روی پارک های علم و فناوری ایران و ارائه راهکارهایی برای مواجهه با این چالش ها و ارتقای اثربخشی پارک ها است.پیشینه: پارک های علم و فناوری از دهه ۱۹۵۰ تاکنون، از مراکز پژوهشی صرف به کانون های نوآوری و توسعه اقتصادی تبدیل شده اند. این پارک ها با جذب شرکت های خصوصی، ارائه خدمات حمایتی و ایجاد ارتباط بین دانشگاه و صنعت، نقش مهمی در بوم سازگان نوآوری ایفا می کنند. با وجود قوانین حمایتی متنوع و توسعه کمی این زیرساخت ها در سطح کشور، چالش های مالی، حاکمیتی، مدیریتی و موانع انتقال دانش و فناوری ازجمله چالش هایی است که این پارک ها با آن روبه رو هستند. پارک های علم و فناوری معمولا با تکیه بر رویکردهای نوین و همکاری با دانشگاه ها، ایجاد منابع درآمدی پایدار، بازنگری و اصلاح ساختار مدیریتی، بهره برداری بهتر از مزایای قانونی و ... به دنبال مواجهه با این چالش ها و ایفای نقش اثربخش تر در توسعه اقتصاد دانش بنیان هستند. روش پژوهش: این پژوهش ازنظر جهت گیری اصلی، «کاربردی»؛ ازنظر هدف، «اکتشافی»؛ و ازنظر رویکرد، «استقرایی» است. ماهیت این پژوهش که با هدف شناسایی چالش های پارک های علم و فناوری در ایران و ارائه راهکارها و سیاست های پیشنهادی انجام شده است، کیفی و راهبرد پژوهش، نظریه داده بنیاد (برپایه) است.یافته ها و نتایج: پس از اجرای ۸ مصاحبه و انجام مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مقوله محوری یعنی «چالش های پارک های علم و فناوری در ایران» در چهار دسته اصلی «چالش های ساختاری و مدیریتی»، «چالش های کارکردی»، «چالش های حکمرانی» و «چالش های تامین مالی» شناسایی شد. شناسایی و ارائه راهبردهایی ازجمله تحول در ساختار سیاست گذاری و مدیریت پارک ها، تغییر رویکرد در حکمرانی پارک ها، توجه ویژه به فرصت ها، مزیت ها و چالش های منطقه ای، توسعه ارتباط با صنعت و استفاده از ظرفیت های قانونی از دیگر یافته های این پژوهش است.

Keywords:

پارک علم و فناوری , چالش های حکمرانی و مدیریتی , چالش های کارکردی , چالش های تامین مالی , قانون جهش تولید دانش بنیان , شرکت دانش بنیان و فناور