بررسی اثر فرمالدئید بی سولفیت سدیم (هیدروکسی متانوسولفانات سدیم) در کاهش ترکیبات ازته آب مخازن و بر برخی شاخص های خونی، ایمنی و کبدی ماهی کوی (Cyprinus rubrofuscus)

نیتروژن آمونیاکی آلاینده اصلی، مصرف کننده اکسیژن و یک عامل محدودکننده محیطی رایج در آبزی پروری است که می تواند به سرعت در آب انباشته شود و به غلظت های سمی برسد. ماهی ها به خصوص ماهی کوی (Cyprinus rubrofuscus)، در برابر سمیت ناشی از نیتروژن آمونیاکی آسیب پذیر هستند. در مطالعه حاضر، اثرات سمی مختلف آمونیاک بر ماهی کوی ازجمله شاخص های آبی، خونی، کبدی، رشدی و پاسخ ایمنی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، تعداد ۳۶۰ عدد ماهی کوی با میانگین وزنی ۵۰ گرم به صورت تصادفی در ۲۴ آکواریوم (۱۵ قطعه در هر اکواریوم) قرار داده شدند. و آزمون در ۶ تیمار با چهار تکرار و در هر تکرار ۱۵ عدد ماهی به ازاء هر ۱ ppm آمونیاک تام ۳۱  میلیگرم FBS  در هر لیتر  استفاده شد.  آزمون ها تا تلف شدن ۵۰ درصد  ماهیان ادامه یافت و نمونه برداری از روز صفر لغایت روز ۱۴ انجام شد. نتایج بررسی شاخص های رشد مربوط به ماهی های کوی نشان داد که تفاوت معنی داری در گروه های مختلف از مقادیر میانگین وزن، درصد بازماندگی و درصد رشد روزانه پس از پایان تحقیق وجود دارد. بررسی شاخص های مربوط به آب نشان داد که تفاوت معناداری در میزان سختی آب بین روزهای مورد بررسی مربوط به تیمار چهارم (۰۳۹/۰p=) وجود دارد. نتایج مربوط به شاخص های خونی  مانند (لمفوسیت ، نوتروفیل ، هماتوکریت ، هموگلوبین، گلبول سفید و گلبول قرمز)  نشان داد  که  تفاوت معناداری در بین تیمار ۴ در شاخص لمفوسیت وجود دارد. همچنین در تیمار موردنظر در شاخص نوتروفیل، هماتوکریت، هموگلوبین، تعداد گلبول های قرمز (RBC) (میلی لیتر) و تعداد گلبول های سفید خون (WBC) (میلی لیتر)، تفاوت معنادار مشاهده شد. بررسی نتایج نشان داد که در تیمار ۴، در شاخص های سرمی C۳ و C۴(میلی گرم بر دسی لیتر)، SGPT[۱] (واحد بر لیتر) و(ALP[۲] (واحد بر لیتر)، تفاوت معناداری نسبت به سایر تیمارها مشاهده شد .(p<۰.۰۵) نتایج هیستوپاتولوژی نشان داد که هپاستوسیت ها و سینوزوئیدهای کبدی بدون عارضه دیده می شوند که نشان از عدم تاثیر آمونیاک به مقدار ۵/۰ میلی گرم در لیتر  در مواجهه با) FBS ۱/۵۵ گرم)، بوده است. نتیجه نهایی این تحقیق نشان داد که FBS به تنهایی توانست بیشترین بار آمونیاکی را طی ۶ روز تحقیق و حتی پس از برداشتن کیسه FBS از آکواریوم ها بردارد. براساس نتایج حاصله از جدول نیتریت چنین به نظر می رسد که FBS  توانسته است مقادیر نیتریت ۶  روزه را به میزان قابل ملاحضه ای درگروه کنترل مثبت نسبت به گروه کنترل منفی کاهش دهد. عدم تفاوت معنی دار بین مقادیر آمونیاک در گروه های شاهد مثبت و منفی در روزهای مشابه نمونه برداری می تواند حاکی از عدم تاثیر FBS بر کاهش نیترات آب در مطالعه حاضر است. براساس نتایج حاصله، هر یک از شاخص های خونی، ایمنی و کبدی ماهی کوی در حضور FBS  تغییر می کند. [۱] Serum glutamate pyruvate transaminase (SGPT)[۲] Alkaline Phosphatase (ALP)

Keywords:

ماهی کوی , بی سولفیت سدیم , آمونیاک , آب مخازن , شاخص خونی