قرائت تمدنی از وصایای عشر درمواجهه با فروپاشی نهادهای اخلاقی درجوامع مدرن

جهان معاصر با وجود پیشرفت های فناورانه،با بحران های عمیق اخلاقی ومعضلات عدالت اجتماعی مواجه است.این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی وبا ارائه یک «خوانش تمدنی»،نشان می دهد که وصایای عشر (انعام: ۱۵۱-۱۵۳) نه مجموعه ای از احکام اخلاقی فردی،بلکه یک منشور تمدن ساز منسجم با ارکانی مشخص برای مواجهه با این بحران ها هستند.یافته ها این منشور را نظامی توحیدمحور معرفی می کند که ارکان کلیدی یک جامعه سالم را از طریق بازسازی نهاد خانواده در برابر فردگرایی (با تاکید بر احسان به والدین وحرمت قتل اولاد)،استقرار عدالت اقتصادی وقضایی در پاسخ به فساد (با محوریت حفظ مال یتیم،ایفاء کیل ومیزان وعدالت در قول)،وتحکیم امنیت اخلاقی وجانی در تقابل با نسبی گرایی (از طریق اجتناب از فواحش وحرمت قتل نفس) بنیان می نهد.این نظام همچنین با تاکید بر «وفای به عهدالله» به تقویت قرارداد اجتماعی پرداخته وبا ارائه اصل «صراط مستقیم»،راهکاری برای وحدت در برابر تفرقه های ایدئولوژیک عرضه می کند.این پژوهش در نهایت،«قرائت تمدنی» را به عنوان روشی برای گذار از تفسیر صرف به کاربردشناسی مقاصدی تعریف کرده وبر ظرفیت این وصایای محکم برای ارائه یک الگوی اخلاقی-اجتماعی جهان شمول وکارآمد در عصر مدرن تاکید می ورزد.

Keywords:

قرآن کریم , سوره انعام , وصایای عشر , اخلاق اسلامی , عدالت اجتماعی