دیوار ایمان نگاهی به نقش رسمیت یافتن مذهب شیعه در دفاع از مرزهای ملی ایران

این پژوهش با هدف بررسی نقش رسمیت یافتن مذهب شیعه در ایران صفوی در تقویت مرزهای ملی و فرهنگی کشور انجام شده است. اهمیت موضوع از آن جا ناشی می شود که در دوره ای که ایران در میان قدرت های بزرگ سنی مذهب چون عثمانی، ازبکان و گورکانیان قرار داشت، انتخاب تشیع به عنوان مذهب رسمی نه تنها تمایز مذهبی ایجاد کرد، بلکه به انسجام داخلی و مقاومت در برابر تهدیدهای خارجی انجامید. این تمایز، مرزهایی فراتر از جغرافیا پدید آورد، که به شکل گیری هویت ملی مستقل ایرانیان کمک کرد. یافته های پژوهش نشان می دهد، که تمرکز مرجعیت مذهبی در شخص شاه، به عنوان نایب امام غایب، موجب تقویت مشروعیت سیاسی و مذهبی حکومت صفوی شد. در مناطق مرزی مانند خراسان، آذربایجان و لرستان، این تمایز مذهبی به مقاومت مردمی در برابر حملات ازبکان و عثمانی انجامید. همچنین، در دوره های پساصفوی مانند افشاریه و قاجار، ساختار مذهبی شیعی ایران حفظ شد و نهادهای مذهبی نقش مهمی در دفاع از استقلال فرهنگی و سیاسی ایفا کردند. در مجموع، رسمیت یافتن تشیع به عنوان دیوار ایمان، ایران را از فروپاشی و امتزاج با همسایگان حفظ کرد و مرزهای ملی را تثبیت نمود.

Keywords:

تشیع , صفویان , شاه اسماعیل اول , عثمانی , ازبکان