هوش مصنوعی در خدمت سلامت روان: مروری بر قابلیت ها، چالش ها و چشم اندازهای ربات های گفت وگوگر

با رشد سریع فناوری های هوش مصنوعی، استفاده از ربات های گفت وگوگر (Chatbots) در حوزه سلامت روان به عنوان یکی از رویکردهای نوین مراقبت روان شناختی مورد توجه پژوهشگران و سیاست گذاران سلامت قرار گرفته است. هدف از این مقاله، مرور و تحلیل شواهد علمی اخیر در زمینه کاربرد اثربخشی، پذیرش کاربران، ملاحظات اخلاقی و فنی و چشم انداز آینده این فناوری در سلامت روان است. پژوهش حاضر از نوع مرور روایتی Narrative Review است که با جستجو در پایگاه های داده PubMed، Web of Science، Scopus و Google Scholar بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ انجام شد. پس از بررسی تعداد زیادی مقاله مرتبط، مطالعاتی که معیارهای ورود را داشتند، انتخاب و تحلیل موضوع شده اند. یافته ها نشان می دهند ربات های گفت وگوگر مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند در کاهش علائم اضطراب، افسردگی و استرس موثر باشند و احساس حمایت عاطفی را در کاربران تقویت کنند. اما محدودیت هایی مانند نبود ارزیابی بلندمدت، چالش های اخلاقی، امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی و کمبود نظارت انسانی در عملکرد این ابزارها مشهود است. در جمع بندی تاکید می شود که ربات های گفت وگوگر می توانند در کنار درمانگران انسانی نقش مکمل داشته باشند و به ویژه در مناطقی با کمبود خدمات روان شناختی ابزاری ارزشمند برای ارتقای سلامت روان عمومی باشند.

Keywords:

چت باتها , سلامت روان , مشاوره دیجیتال , هوش مصنوعی