تحلیل الگوهای عاطفی در غزل های حافظ با رویکرد پردازش زبان طبیعی مبتنی بر فرهنگ لغت واژگان

غزل های حافظ به عنوان گنجینه ای از عواطف انسانی همواره جایگاه ویژه ای در مطالعات ادبی داشته اند. این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند الگوهای عاطفی در پنجاه غزل برگزیده حافظ از روش پردازش زبان طبیعی مبتنی بر فرهنگ لغت واژگان بهره می گیرد. در این راستا، ابتدا یک فرهنگ لغت تخصصی از واژگان عاطفی فارسی طراحی شده است که شامل طیف وسیعی از مفاهیم مثبت (مانند عشق، شادی، امید) و منفی (مانند اندوه، حسرت، یاس) می باشد. سپس با استفاده از الگوریتم های تطبیق واژگانی و وزن دهی عواطف، غزل های مورد نظر از نظر فراوانی و شدت هیجانات تحلیل شده اند. نتایج حاکی از بسامد بالاتر واژگان مثبت نسبت به منفی و شدت بیشتر برخی عواطف منفی در ابیات خاص است. غزل های خنثی غالب بوده و سبک چندبعدی حافظ را تایید می کنند. این مطالعه رویکردی نوین در تحلیل ادبیات کلاسیک فارسی ارائه داده و با برجسته سازی تعادل عاطفی در جهان بینی حافظ، به درک بهتر تعامل عواطف و ساختار شعری او کمک می کند. از دستاوردهای مهم این پژوهش پردازش زبان طبیعی اشعار حافظ بصورت خودکار در تمامی مراحل است. همچنین نتایج قابل قبول کسب شده می تواند زمینه سازی برای انجام پردازش های تخصصی تر در ادبیات فارسی باشد.

Keywords:

تحلیل عاطفی , پردازش زبان طبیعی , فرهنگ لغت واژگان , غزل های حافظ , Natural Language Process , Lexicon-based