بررسی و بازخوانی آیه ۱۴۱ سوره نساء با تاکید بر دیدگاه مفسران و فقهای امامیه

آیه نفی سبیل در شرع اسلام و نظام حقوقی جمهوری اسلامی از مهمترین آیات در تنظیم قواعد حکمرانی و اجتماعی بشمار می آید. در این آیه تسلط کفار بر مسلمین نفی شده است و در متون فقهی از آن به آیه نفی سبیل تعبیر شده است که مفاد آن در ایجاد قاعده نفی سبیل نقش اساسی دارد. در بررسی اقوال، مفسرین دست های با نظر بر سیاق، آیه مدلول نفی سبیل را بر عالم تکوینی حمل کرده و حتی غلبه تشریعی مسلمانان را از قبیل غلبه حجت عنوان داشته اند. در مقابل، دسته دیگری از مفسرین، علاوه بر قول تکوینی احتمال دیگری داده اند؛ مبنی بر اینکه این، فراز نکره در سیاق نفی است لذا افاده عموم کرده و تمام ساحات زندگی را در بر می گیرد و جواز کمترین چیرگی کفار را نمی دهد. همچنین فقها نیز دلالتی تام و تمام بر ثبوت تکوینی و تشریعی از مفاد آیه استنباط کرده اند، باز در قوانین جمهوری اسلامی همین نظر فقها اشرب شده است. بنابراین، به نظر می رسد که در دیدگاه مفسران، آیه اختلاف نظری وجود دارد که می تواند منشا نظریات تازه ای در این زمینه قرار گیرد و به موجب آن، راهکارهایی برای تقویت همبستگی اجتماعی و بهره وری بهتر از منابع انسانی ارائه گردد.

Keywords:

قرآن , فقه امامیه , نفی سبیل , کفار ذمی