دارایی متعهدانه و دارایی نامتعهدانه در آموزه های اسلامی در دو چارچوب و دو مرز

انسان موجودی است با استعدادهای متوازن که دارایی، ابزار شکوفایی این استعدادهاست. اگر دارایی در چارچوب عقل و شریعت مدیریت شود، به رشد معنوی و اجتماعی انسان کمک می کند. اگر دارایی از دو مرز افراط یا تفریط عبور کند، موجب اختلال در هماهنگی وجودی انسان می شود و او را از مسیر کمال دور می سازد. در تعالیم اسلامی در ستایش ثروت و بسندگی آن و انگیزش به کسب آن، سخن آمده و رفاه مالی از نعمتها محسوب شده است. چنانکه در دعاهای رسیده از معصومین(ع) نیز جمله هایی می بینیم که حاکی از طلب وسعت در زندگی و توان مالی است. در عین حال آیاتی در قرآن آمده است که در نکوهش ثروتمندان و مالهای فراوان و انباشت آن وجود دارد. اگر دارایی از دو مرز افراط یا تفریط عبور کند، موجب اختلال در هماهنگی وجودی انسان می شود و او را از مسیر کمال دور می سازد. امام علی(ع) در نهج البلاغه (خطبه ۲۳۳) می فرماید: «لا تری الجاهل الا مفرطا او مفرطا»؛ نادان یا افراط می کند یا تفریط. این بیان نشان می دهد که عقل و حکمت، شرط اصلی مدیریت دارایی است. چارچوب دارایی همان حدود الهی و عقلانی است که مصرف و مدیریت مال را تنظیم می کند. درقرآن کریم آمده است: «ولا توتوا السفهاء اموالکم» (نساء: ۵)؛ یعنی اموال را در اختیار افراد بی خرد قرار ندهید. این آیه نشان می دهد که دارایی باید در چارچوب عقل و حکمت مصرف شود. این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی بدنبال پاسخ به این سوال است که چارچوب و مرز دارایی در متون دینی و اسلامی چگونه تبیین شده است؟

Keywords:

دارایی متعهدانه , دارایی نامتعهدانه , آموزه های اسلامی , دارایی در دو چارچوب متعهدانه و غیر متعهدانه , دو مرز افراط و تفریط در آموزه های اسلامی