طراحی مدل حکمرانی فرهنگی تعاملی در ایران: گذار از سیاست گذاری سلسله مراتبی به شبکه ی کنش گران تمدن ساز (تحلیل اسناد بالادستی ۱۳۸۰-۱۴۰۳)

نظام حکمرانی فرهنگی ایران، علی رغم تاکید اسناد بالادستی بر مشارکت، در عمل با گسست ساختاری میان دستگاه سیاست گذار و میدان کنش گران مواجه است که اثربخشی سیاست ها را در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی با چالش روبرو ساخته است. هدف این پژوهش، طراحی یک «مدل حکمرانی فرهنگی تعاملی» بومی به منظور پر کردن شکاف میان آرمان مشارکت و واقعیت ساختاری موجود است. این مقاله با رویکردی نظریه پردازانه و با استفاده از روش «سنتز مفهومی نظام مند» و تحلیل محتوای کیفی اسناد کلان فرهنگی کشور در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳، به استخراج ابعاد و مولفه های یک مدل عملیاتی می پردازد. یافته اصلی پژوهش، ارائه «مدل سه وجهی تعامل تمدن ساز» است که حکمرانی فرهنگی را در سه ساحت درهم تنیده ۱. راهبری کلان (جهت دهی حکیمانه)، ۲. تسهیل گری نهادی (ظرفیت سازی دولتی) و ۳. کنش گری مدنی (خلق مشترک اجتماعی) مفهوم پردازی می کند. نتایج نشان می دهد که گذار به حکمرانی فرهنگی کارآمد، مستلزم تحول نقش دولت از تصدی گری به تسهیل گری و شبکه سازی افقی میان ذی نفعان به عنوان راهبرد اصلی تولید و تعالی فرهنگی است.

Keywords:

حکمرانی فرهنگی , حکمرانی تعاملی , تمدن نوین اسلامی , سیاست گذاری فرهنگی , مشارکت ذی نفعان , مدل سازی نظری