نخستین مولفان کتاب های درسی رسمی تاریخ

با ورود به میانه دوره قاجار و تاسیس نهادهای آموزشی نوین مانند دارالفنون و مدارس جدید، ضرورت تدوین و تالیف کتابهای درسی تاریخ به عنوان بخشی از برنامه درسی جدید در ایران پدیدار گشت. برای رفع این نیاز، تا اواخر دوره قاجار ترجمه کتابهای تاریخی و تدوین کتابهای درسی تاریخ، بر اساس «پروگرام» معمول بود. در دوره حکومت رضاشاه آموزش عمومی در حوزه گفتمان دولت قرار گرفت و ضرورت تدوین کتابهای درسی رسمی به صورت متمرکز در دستور کار قرار گرفت. در این راستا هیات وزیران در سالهای ۱۳۰۷ و ۱۳۱۷ش انحصار تالیف و تدوین کتابهای درسی ابتدایی و سپس دبیرستان را به دولت واگذار کرد و کمیسیونهایی برای انتخاب و تدوین محتوای کتب تشکیل داد. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحقیق تاریخی و تحلیل اسناد و منابع موجود، در پی آن است که پیشینه و کارنامه علمی و فکری نخستین مولفان کتابهای درسی رسمی تاریخ را بررسی کرده و دریابد روند شکلگیری تالیف این کتابها چگونه بوده است. یافتهها نشان میدهد غلامرضا رشیدیاسمی، نخستین کتاب درسی رسمی تاریخ دبستان، پایه پنجم و ششم ابتدایی را نگاشت و در سطح دبیرستان نیز گروهی از استادان برجسته چون عبدالحسین شیبانی، غلامرضا رشیدیاسمی، نصرالله فلسفی، صادق رضازاده شفق و حسین فرهودی در نگارش کتابهای درسی رسمی تاریخ پایههای اول تا سوم دبیرستان نقش اساسی داشتند. بررسی روند تالیف این کتابها بیانگر آن است که گفتمان دولت مرکزی در دوره رضاشاه نقش تعیینکنندهای در یکسانسازی آموزش تاریخ و شکلدهی به محتوای آن ایفا کرده است.

Keywords:

آموزش عمومی , ابتدایی , دبیرستان , رضاشاه , کتاب درسی رسمی تاریخ