اثربخشی آموزش به شیوه شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی، بر تنظیم هیجان و کارآمدی اجتماعی نوجوانان بدسرپرست شهر گناباد

دوره نوجوانی برای نوجوانان بدسرپرست با چالش های منحصر به فردی همراه بوده که نیاز به مداخلات موثر برای تقویت تنظیم هیجان و بهبود کارآمدی اجتماعی آنان را نمایان می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تنظیم هیجانی و کارآمدی اجتماعی نوجوانان بدسرپرست انجام گرفت. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی (طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل) بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی نوجوانان بدسرپرست شهر گناباد بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای اندازه گیری متغیرها از پرسشنامه تنظیم هیجانی گرانفسکی (۲۰۰۲) و پرسشنامه کارآمدی اجتماعی اسمیت و پتز (۲۰۰۰) استفاده شد که پایایی و روایی آن ها تایید گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده از پرسشنامه ها، از شاخص ها و روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی برای محاسبه فراوانی، درصد، میانگین، انحراف استاندارد و خطای استاندارد داده ها و برای آزمون فرضیه ها از تحلیل کواریانس تک متغیره و چندمتغیره به کمک نرم افزار ۲۲-SPSS استفاده شد. پس از تشکیل گروه های نمونه، مداخله درمانی (شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی) بر روی گروه آزمایش اجرا گردید. پس از پایان دوره گروه درمانی، از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد و برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس استفاده گردید. نتایج نشان داد که شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی به طور معناداری باعث افزایش کارآمدی اجتماعی و تنظیم هیجانی می شود (۰۵/۰>P). به طور خاص، این نوع درمان باعث افزایش استفاده از راهبردهای سازگار تنظیم شناختی هیجان و بهبود مهارت های ارتباطی و خودکارآمدی اجتماعی شد. همچنین، افراد تحت این درمان قادر بودند هیجان های منفی خود را بهتر مدیریت کرده و تنظیم هیجانی خود را بهبود بخشند که این امر در بهبود مسائل روانی و اجتماعی آن ها موثر بود.

Keywords:

آموزش به شیوه شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی , تنظیم هیجان , کارآمدی اجتماعی