آموزش و پرورش به مثابه موتور محرک توسعه پایدار در ایران

توسعه پایدار به عنوان پارادایم غالب توسعه در قرن بیست و یکم، نیازمند تحولات بنیادین در تمامی ابعاد جامعه، به ویژه در نظام آموزشی است. این مقاله با هدف تبیین نقش محوری آموزش و پرورش به مثابه موتور محرک توسعه پایدار در ایران، به بررسی و تحلیل چالش ها، فرصت ها و راهکارهای موجود می پردازد. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند منابع کتابخانه ای، اسناد بالادستی و پژوهش های پیشین است. یافته ها نشان می دهد که علی رغم تاکید اسناد بالادستی نظیر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر مفاهیم نزدیک به توسعه پایدار، نظام آموزشی ایران در عمل با چالش های جدی در زمینه پرورش نسلی با دانش، مهارت و نگرش های لازم برای تحقق این هدف مواجه است. این چالش ها شامل غلبه رویکردهای سنتی و حافظه محور، کمبود محتوای آموزشی متناسب با ابعاد سه گانه توسعه پایدار (اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی)، عدم توانمندسازی معلمان و ضعف در پیوند میان آموزش رسمی و غیررسمی است. این مقاله استدلال می کند که گذار به سوی جامعه ای پایدار، مستلزم یک بازنگری جامع در فلسفه، اهداف، ساختار و محتوای نظام آموزشی کشور است. در نهایت، پیشنهادهایی عملیاتی جهت تقویت نقش آموزش و پرورش در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار در ایران ارائه می گردد که بر محورهایی چون تلفیق مفاهیم پایداری در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان، ترویج یادگیری مشارکتی و تجربی و تقویت همکاری های بین بخشی استوار است.

Keywords:

آموزش و پرورش , توسعه پایدار , آموزش برای توسعه پایدار , سند تحول بنیادین , چالش های آموزشی , ایران