نقش پری بیوتیک های نسل جدید در بازآرایی میکروبیوم روده و پیشگیری از پیشرفت فیبروز کبدی

بیماری های کبدی غیرالکلی، به ویژه NAFLD و NASH، طی دهه های اخیر به یک مشکل جهانی سلامت تبدیل شده اند و پیشرفت آنها می تواند منجر به فیبروز، سیروز و کارسینوم هپاتوسلولار شود. محور روده-کبد به عنوان یک مسیر کلیدی در پاتوفیزیولوژی این بیماری ها مطرح است و اختلال در میکروبیوتای روده (دیس بیوزیس) می تواند نفوذپذیری روده را افزایش داده و پاسخ التهابی سیستمیک را فعال کند که در نهایت به تشدید آسیب کبدی و پیشرفت فیبروز منجر می شود. بازآرایی هدفمند میکروبیوم روده از طریق مداخلات تغذیه ای، به ویژه پری بیوتیک های نسل جدید، راهکاری نوآورانه برای پیشگیری و درمان این بیماری ها ارائه می دهد. این ترکیبات شامل زایلوان ها، گالاکتوالیگوساکاریدهای پیشرفته و بوتیرات های ترکیبی هستند که گونه های سودمند روده را تقویت کرده و تولید متابولیت های کوتاه زنجیره ای (SCFA) را افزایش می دهند. شواهد بالینی و داده های حیوانی نشان می دهند که این پری بیوتیک ها با کاهش نفوذپذیری روده، مهار مسیرهای التهابی، بهبود متابولیسم لیپیدی و افزایش گونه های خاص مانند Akkermansia muciniphila پیشرفت فیبروز را کاهش می دهند و عملکرد کبد را بهبود می بخشند. ترکیب این مداخلات با پروبیوتیک ها و سینبیوتیک ها اثرات هم افزایی قابل توجهی دارد. با توجه به کارآزمایی های بالینی این رویکرد تغذیه محور می تواند جایگزین یا مکمل درمان های دارویی مرسوم باشد و از نظر اقتصادی، کم خطر و قابل دسترسی برای جمعیت های وسیع است. این مقاله با مرور مفاهیم محور روده-کبد، معرفی نسل جدید پری بیوتیک ها و بررسی مکانیسم های مولکولی و بالینی آن ها چشم اندازی نو از درمان تغذیه محور برای بیماری های کبدی فراهم می آورد و مسیر تحقیقات آینده برای طراحی مداخلات شخصی سازی شده و بین رشته ای را روشن می سازد.

Keywords:

پری بیوتیک ها , محور روده-کبد , تغذیه درمانی , پیشگیری از فیبروز , NASH , NAFLD