پرداختن به خلا شواهد در درمان گیاهی آنمی: تحلیل اثرات فرمولاسیون دوازده شیره بر پارامترهای هماتولوژیک و تظاهرات بالینی

با افزایش گرایش به استفاده از ترکیبات گیاهی در بهبود فرآیند هماتوپویز، شواهد سیستماتیک و مطالعات بالینی برای ارزیابی اثر فرمول سنتی چندجزئی «دوازده شیره» بر شاخص های خونی بیماران آنمیک محدود است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات بالینی و هماتولوژیک دوازده شیره در بیماران مبتلا به کم خونی خفیف تا متوسط طراحی شد. فرضیه پژوهش این است که مصرف فرمولاسیون دوازده شیره می تواند باعث بهبود پارامترهای هماتولوژیک شامل هموگلوبین، هماتوکریت و تعداد گلبول های قرمز و کاهش شدت تظاهرات بالینی آنمی شود. این انتظار بر اساس ترکیب عصاره های گیاهی غنی از آهن و فلاونوئیدها، روغن های طبیعی با اثرات ضدالتهابی و جینسینگ با قابلیت تحریک هماتوپویز و افزایش جذب آهن مطرح شده است. مسیرهای زیستی احتمالی شامل افزایش سنتز گلبول های قرمز، بهبود جذب آهن در روده و کاهش استرس اکسیداتیو سیستمیک است. مطالعه مداخله ای تک گروهی پیش آزمون–پس آزمون بر روی ۵۰۰ بیمار)Hb: ۷–۱۰ g/dL(انجام شد. بیماران به مدت ۴۰ روز، روزانه سه نوبت پس از وعده های غذایی، فرمول دوازده شیره را مصرف کردند. شاخص های هماتولوژیک)هموگلوبین، پلاکت، هماتوکریت، MCV، MCH و فریتین سرم) و علائم بالینی (خستگی، سردرد، ریزش مو، بی حالی و رنگ پریدگی) قبل و بعد از مداخله اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آزمون t زوجی و تحلیل واریانس مکرر در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. مصرف روزانه مکمل گیاهی دوازده شیره به مدت ۴۰ روز موجب افزایش معنادار شاخص های هماتولوژیک شد؛ هموگلوبین ۳٫۶۱ g/dL، پلاکت ها ۴۳٫۸٪ و هماتوکریت ۴۶٫۶٪ افزایش یافت (p < ۰.۰۰۱). شاخص های کیفیت گلبول های قرمز شامل MCV و MCH به ترتیب ۷٫۲٪ و ۱۳٫۹٪ بهبود یافت و فریتین سرم بیش از ۱۰۶٪ رشد داشت. علائم بالینی کم خونی شامل خستگی، سردرد و ریزش مو به طور چشمگیر کاهش یافت و بیش از ۹۰٪ بیماران بهبود ≥۳۰٪ در شاخص های خونی و علائم عمومی تجربه کردند. اثرات درمانی مستقل از جنس و سن بود و عارضه جانبی جدی گزارش نشد. این یافته ها نشان می دهد که دوازده شیره یک مداخله طبیعی موثر و ایمن در مدیریت کم خونی خفیف تا متوسط است. فرمول دوازده شیره به طور موثر شاخص های هماتولوژیک و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به کم خونی خفیف تا متوسط را بهبود می بخشد. افزایش همزمان هموگلوبین، پلاکت، هماتوکریت و فریتین سرم همراه با کاهش علائم عمومی، نشان دهنده اثر چندجانبه مکمل بر فرآیند هماتوپویز، ذخایر آهن و عملکرد عمومی بدن است. این نتایج مبنای مناسبی برای مطالعات کنترل شده و کارآزمایی های بالینی بزرگ تر فراهم می کند.

Keywords:

دوازده شیره , کم خونی , هموگلوبین , مکمل گیاهی