تحلیل جامعه شناختی نقش مناسک دینی در ارتقای سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی اعضای فعال هیاتهای مذهبی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامعه شناختی نقش مناسک دینی در ارتقای سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی اعضای فعال هیات های مذهبی شهر تهران انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکرد پیمایشی به اجرا درآمد. جامعه آماری شامل کلیه اعضای فعال هیاتهای مذهبی مناطق مختلف شهر تهران بود که ۲۰۰ نفر از آنان با روش نمونه گیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته با روایی صوری و محتوایی تایید شده و پایایی مطلوب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۸۰ انجام شد. یافته های تحلیل رگرسیون و مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که معنویت دینی تاثیر مثبت و معناداری بر سرمایه اجتماعی دارد (Beta=۰.۷۵۳)، (p<۰.۰۰۱) و سرمایه اجتماعی نیز نقش میانجی موثری در ارتقای کیفیت زندگی ایفا می کند. همچنین نتایج توصیفی بیانگر سطح بالای تعهد مذهبی، انسجام جمعی و مشارکت مستمر اعضای هیاتهای مذهبی بود. این پژوهش ضمن تایید دیدگاه های نظری دورکیم و پاتنام بر اهمیت مناسک دینی به عنوان بستری برای تقویت همبستگی اجتماعی، حمایت عاطفی و ارتقای سلامت روانی تاکید می کند. در پایان راهکارهایی برای بهره گیری از ظرفیت هیاتهای مذهبی در سیاست گذاری های فرهنگی و توصیه هایی برای پژوهش های آینده ارائه شده است.

Keywords:

مناسک دینی , سرمایه اجتماعی , کیفیت زندگی , هیاتهای مذهبی , جامعه شناسی دین , معنویت دینی , مشارکت مذهبی , تهران