بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر انعطاف پذیری روانشناختی و تعاملات اجتماعی کودکان مبتلا به اتیسم

تحقیق حاضر به بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر انعطاف پذیری روان شناختی و تعاملات اجتماعی کودکان مبتلا به اتیسم می پردازد. اختلال طیف اتیسم (ASD) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-رشدی است که با مشکلات در ارتباطات اجتماعی، تعاملات محدود و رفتارهای تکراری شناخته می شود. این مشکلات می توانند تاثیرات زیادی بر کیفیت زندگی کودکان مبتلا به این اختلال و همچنین خانواده ها و جامعه بگذارند. در این راستا، طرحواره درمانی به عنوان یک روش درمانی نوین معرفی می شود که هدف آن اصلاح الگوهای فکری و رفتاری منفی است که در بسیاری از اختلالات روان شناختی مشاهده می شود. جامعه آماری این تحقیق شامل ۳۰ کودک مبتلا به اختلال طیف اتیسم در سنین ۶ تا ۱۲ سال است که به دو گروه آزمایشی و کنترل تقسیم شده اند. گروه آزمایشی تحت درمان طرحواره درمانی به مدت ۳ ماه و در قالب جلسات هفتگی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. برای ارزیابی اثربخشی درمان، از پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. در این ارزیابی ها، میزان انعطاف پذیری روان شناختی و تعاملات اجتماعی کودکان از طریق پرسش نامه های استاندارد سنجیده شد. نتایج تحقیق نشان داد که گروه آزمایشی پس از گذراندن دوره درمان، به طور معناداری در مقایسه با گروه کنترل، بهبود هایی در هر دو حوزه انعطاف پذیری روان شناختی و تعاملات اجتماعی نشان دادند. این بهبود ها شامل افزایش توانایی کودکان در مدیریت تغییرات محیطی و واکنش های اجتماعی، کاهش مشکلات ارتباطی با همسالان و بزرگ ترها، و بهبود کیفیت روابط اجتماعی بود. همچنین، تحلیل های آماری نشان دهنده تفاوت های معنادار در نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه آزمایشی بود. با توجه به نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که طرحواره درمانی به عنوان یک مداخله موثر می تواند به بهبود جنبه های روان شناختی و اجتماعی کودکان مبتلا به اتیسم کمک کند. این درمان به ویژه در اصلاح رفتارهای اجتماعی و تقویت انعطاف پذیری روان شناختی آنها مفید واقع شده است. از سوی دیگر، محدودیت هایی همچون حجم نمونه کوچک و عدم پیگیری طولانی مدت نتایج از چالش های این تحقیق محسوب می شوند.

Keywords:

طرحواره درمانی , انعطاف پذیری روان شناختی , تعاملات اجتماعی , اختلال اتیسم , درمان شناختی-رفتاری