تاثیر درمان شناختی-رفتاری بر کاهش شدت علائم وسواس فکری-عملی و بهبود کیفیت زندگی در نوجوانان

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) یکی از شایع ترین اختلالات اضطرابی در نوجوانان است که با افکار مزاحم و رفتارهای تکراری مشخص می شود. این اختلال، نه تنها عملکرد فردی، تحصیلی و اجتماعی نوجوانان را مختل می کند، بلکه کیفیت زندگی آنان را نیز به طور جدی کاهش می دهد. درمان شناختی-رفتاری (CBT) به عنوان یکی از موثرترین روش های درمانی در کاهش علائم OCD شناخته می شود، به ویژه وقتی که با تکنیک هایی نظیر مواجهه و جلوگیری از پاسخ همراه باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر کاهش شدت علائم وسواس فکری-عملی و ارتقای کیفیت زندگی در نوجوانان مبتلا به این اختلال انجام شد. مطالعه حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ ساله مبتلا به OCD بود که به مراکز روان درمانی شهر تهران در سال ۱۴۰۳ مراجعه کرده بودند. از میان آن ها، ۳۰ نفر به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت مداخله CBT قرار گرفت. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه وسواس فکری -عملی ییل-براون (Y-BOCS) و پرسشنامه کیفیت زندگی نوجوانان (KIDSCREEN-۲۷) بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث کاهش شدت علائم وسواس فکری-عملی و افزایش نمرات کیفیت زندگی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (p<۰.۰۱). درمان شناختی-رفتاری می تواند به عنوان یک مداخله موثر برای کاهش نشانه های OCD و ارتقاء کیفیت زندگی در نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. استفاده زودهنگام از این روش درمانی، می تواند از مزمن شدن اختلال و آسیب های روانی-اجتماعی بلندمدت جلوگیری کند.

Keywords:

درمان شناختی-رفتاری , وسواس فکری-عملی , نوجوانان