بررسی تاثیر درمان دیالکتیکی رفتاری (DBT) بر کاهش وابستگی به مواد و افزایش کنترل تکانه در افراد در حال ترک اعتیاد

وابستگی به مواد یکی از مهم ترین معضلات اجتماعی و بهداشتی در جوامع امروزی است که با پیامدهای گسترده ای از جمله مشکلات روانی، خانوادگی و اقتصادی همراه است. یکی از ویژگی های مهم افراد مبتلا به سوءمصرف مواد، ضعف در کنترل تکانه و رفتارهای تکانشی است. درمان دیالکتیکی رفتاری (DBT) که در ابتدا برای درمان اختلال شخصیت مرزی طراحی شده بود، در سال های اخیر در درمان وابستگی به مواد نیز مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان دیالکتیکی رفتاری بر کاهش وابستگی به مواد و افزایش کنترل تکانه در افراد در حال ترک اعتیاد بود. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل افراد در حال ترک اعتیاد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد در شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. از بین آن ها ۳۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت درمان دیالکتیکی رفتاری قرار گرفت. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه وابستگی به مواد و مقیاس کنترل تکانه بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شد. نتایج نشان داد که درمان دیالکتیکی رفتاری به طور معناداری باعث کاهش میزان وابستگی به مواد و افزایش کنترل تکانه در افراد گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (p<۰.۰۱). درمان دیالکتیکی رفتاری می تواند به عنوان یک روش کارآمد و مکمل در روند درمان اعتیاد به ویژه برای بهبود مهارت های تنظیم هیجانی و کنترل تکانه در افراد وابسته به مواد مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

درمان دیالکتیکی رفتاری , وابستگی به مواد , کنترل تکانه