بررسی عوامل پیش بینی کننده درماندگی آموخته شده در دختران نوجوان: یک مرور دامنه ای

مقدمه: درماندگی آموخته شده یک سازوکار روان شناختی است که می تواند بر سلامت روانی نوجوانان تاثیر منفی بگذارد. این مفهوم به ویژه در میان دختران نوجوان، که در معرض چالش های اجتماعی، عاطفی و شناختی متعددی قرار دارند، اهمیت بیشتری پیدا می کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور دامنه ای، به بررسی عوامل پیش بینی کننده درماندگی آموخته شده در دختران نوجوان می پردازد. روش: این مطالعه بر اساس چارچوب مرور دامنه ای آرکسی و امالی انجام شد. برای جمع آوری داده ها، پایگاه های علمی معتبر از جمله PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar و SID بررسی شدند. مقالات منتشرشده از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ که به عوامل مرتبط با درماندگی آموخته شده در نوجوانان دختر پرداخته اند، وارد مطالعه شدند. فرآیند غربالگری مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص و با استفاده از نرم افزار EndNote انجام شد. یافته ها: پس از بررسی مطالعات مرتبط، عوامل پیش بینی کننده درماندگی آموخته شده در دختران نوجوان در چند دسته کلی شناسایی شدند: (۱) عوامل فردی (مانند سبک های تنظیم هیجان، ویژگی های شخصیتی و سطح خودکارآمدی)، (۲) عوامل محیطی (شامل حمایت اجتماعی، سبک های فرزندپروری و وضعیت اقتصادی-اجتماعی)، (۳) عوامل آموزشی (نظیر محیط مدرسه، فشار تحصیلی و تعاملات معلمان) و (۴) عوامل فرهنگی و اجتماعی (شامل کلیشه های جنسیتی و نگرش های اجتماعی نسبت به زنان). نتیجه گیری: نتایج این مرور دامنه ای نشان می دهد که درماندگی آموخته شده در نوجوانان دختر تحت تاثیر عوامل چندبعدی قرار دارد. شناسایی این عوامل می تواند به تدوین راهکارهای مداخله ای موثر در زمینه کاهش درماندگی آموخته شده و ارتقای تاب آوری روان شناختی در این گروه سنی کمک کند. پژوهش های آینده می توانند با استفاده از روش های طولی و مداخلاتی، به بررسی تاثیرات این عوامل بر پیامدهای روان شناختی نوجوانان بپردازند.

Keywords:

درماندگی آموخته شده , نوجوانان دختر , تنظیم هیجان , حمایت اجتماعی , سبک های فرزندپروری , تاب آوری روان شناختی