نقش هوش مصنوعی در ارتقا سواد اطلاعاتی و رسانه ای دانش آموزان

گسترش فناوری های نوین دیجیتال و نفوذ روزافزون رسانه های هوشمند در زندگی روزمره، ضرورت بازنگری در اهداف و کارکردهای نظام آموزشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در چنین شرایطی، سواد اطلاعاتی و رسانه ای به عنوان یکی از شایستگی های بنیادین قرن بیست ویکم، نقش تعیین کننده ای در توانمندسازی دانش آموزان برای دسترسی آگاهانه به اطلاعات، تحلیل انتقادی پیام های رسانه ای و تولید مسئولانه محتوا ایفا می کند. هم زمان، ظهور هوش مصنوعی با قابلیت هایی نظیر تحلیل داده های کلان، یادگیری تطبیقی، شخصی سازی آموزش و ارائه بازخوردهای هوشمند، فرصت های تازه ای برای ارتقای کیفیت فرایندهای یاددهی یادگیری فراهم آورده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در ارتقای سواد اطلاعاتی و رسانه ای دانش آموزان و شناسایی فرصت ها و چالش های به کارگیری آن در محیط های آموزشی، به روش مروری و با تحلیل نظام مند مطالعات و اسناد علمی مرتبط انجام شد.یافته ها نشان داد که بهره گیری هدفمند از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی مسیرهای یادگیری، تسهیل دسترسی به منابع معتبر، تقویت مهارت های جست وجو و ارزیابی اطلاعات، افزایش تعامل و مشارکت فعال دانش آموزان و نیز بهبود مدیریت و کیفیت خدمات آموزشی، زمینه توسعه عمیق تر سواد اطلاعاتی و رسانه ای را فراهم سازد. همچنین، توانمندسازی معلمان، استفاده از تحلیل های یادگیری و ایجاد محیط های آموزشی تعاملی از عوامل کلیدی موفقیت این رویکرد به شمار می آید. در مقابل، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، ضعف زیرساخت های فناورانه، محدودیت مهارت های حرفه ای کاربران، نگرانی های اخلاقی و امنیت داده ها و وابستگی بیش از حد به فناوری، می تواند اثربخشی کاربرد هوش مصنوعی را کاهش دهد.در مجموع، نتایج بیانگر آن است که هوش مصنوعی، در صورت برنامه ریزی علمی، سیاست گذاری مناسب و توجه به عدالت آموزشی، می تواند به عنوان ابزاری مکمل و تحول آفرین در ارتقای کیفیت یادگیری و پرورش شهروندان آگاه، نقاد و مسئول در فضای اطلاعاتی و رسانه ای ایفای نقش کند.

Keywords:

هوش مصنوعی , سواد اطلاعاتی , سواد رسانه ای , سواد دیجیتال , کیفیت خدمات آموزشی , یادگیری هوشمند , دانش آموزان