جنگ و بازپیکربندی هویت ملی: تحلیل جامعه شناسی سیاسی جنگ ۱۲روزه اسرائیل علیه ایران

در خردادماه ۱۴۰۴، تجاوز نظامی مستقیم رژیم صهیونیستی به خاک ایران که به جنگی ۱۲روزه انجامید، یکی از مهم ترین وقایع امنیتی و ژئوپلیتیکی معاصر در منطقه غرب آسیا محسوب می شود. این رخداد نه تنها بازتاب های نظامی و سیاسی گسترده ای به همراه داشت، بلکه به گونه ای معنادار، بستر بازتعریف و بازپیکربندی هویت ملی ایرانیان را فراهم کرد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چگونه یک بحران نظامی بیرونی، به ویژه در قالب تجاوز خارجی، می تواند در شرایط اضطرار سیاسی و رسانه ای، موجب تحول در گفتمان هویتی یک ملت گردد. در این راستا، هدف تحقیق، شناسایی نحوه بازسازی مولفه هایی چون انسجام ملی، تصویر دشمن، وطن دوستی، مقاومت و گفتمان «ما» در برابر «دیگری متجاوز» در افکار عمومی و بیانیه های رسمی جمهوری اسلامی ایران است. پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف و تحلیل سه سطحی متن، گفتمان و ساختار اجتماعی، به مطالعه داده های گردآوری شده از بیانیه های رسمی، محتوای رسانه های صوتی تصویری، خبرگزاری ها و شبکه های اجتماعی پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که گفتمان مقاومت و بازنمایی تجاوز اسرائیل در قالب تهدیدی فراگیر، موجب بسیج نمادین بخشی از جامعه و تقویت موقت انسجام ملی شد. بااین حال، پایداری این بازپیکربندی، به دلیل گوناگونی های هویتی، شکاف های اجتماعی و واکنش های چندلایه در جامعه، با چالش مواجه بوده است.

Keywords:

بازپیکربندی هویت ملی , تجاوز نظامی اسرائیل , گفتمان مقاومت , انسجام ملی , تحلیل گفتمان انتقادی