اثر هم کنشی کیفیت نهادی و توسعه مالی بر پیچیدگی اقتصادی در کشورهای دارای درآمد متوسط بالا

پیچیدگی اقتصادی به عنوان یکی از شاخصهای اصلی سنجش درجه رقابت پذیری و سطح توسعه اقتصادی کشورها شناخته می شود؛ زیرا توانایی آنها را در تولید طیفی متنوع از محصولات پیشرفته و فناورانه منعکس می کند. در این پژوهش با بهره گیری از روش گشتاورهای تعمیم یافته GMM و استفاده از داده های تابلویی ۳۸ کشور در حال توسعه طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ اثر توسعه مالی و کیفیت نهادی بر پیچیدگی اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد توسعه مالی به تنهایی اثری منفی و معنادار بر پیچیدگی اقتصادی دارد؛ اما در تعامل با کیفیت نهادی این اثر منفی تعدیل شده و در نهایت به افزایش پیچیدگی اقتصادی منجر می شود، همچنین کیفیت نهادی به صورت مستقیم تاثیر معناداری بر پیچیدگی اقتصادی ندارد اما در ترکیب با توسعه مالی نقشی کلیدی ایفا می کند. این نتایج بیانگر آن است که کارایی توسعه مالی و بهبود کیفیت نهادی، به بسترهای گسترده تر اقتصادی و نهادی وابسته بوده و بر ضرورت وجود نهادهای قوی و بهینه سازی ساختارهای مالی برای تقویت پویایی و رشد اقتصادی کشورها تاکید دارد. از دیگر نتایج پژوهش می توان به تاثیر مثبت و معنادار رشد اقتصادی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و سرمایه انسانی بر پیچیدگی اقتصادی اشاره کرد. بر این اساس، توصیه می شود سیاست گذاران با ارتقای کیفیت نهادی و بهبود کارکرد نهادها و بازارهای مالی زمینه افزایش پیچیدگی اقتصادی و تقویت جایگاه رقابتی کشورها در عرصه اقتصاد جهانی را فراهم سازند.

Keywords:

پیچیدگی اقتصادی , توسعه مالی , کیفیت نهادی , سرمایه انسانی