بررسی وضعیت تعادل منابع تغذیه و تعداد دام در مراتع ییلاقی شهرستان بابل استان مازندران

در نظام دامداری مبتنی بر مراتع تعادل بین میزان تولید منابع تغذیه دام و نیز میزان نیاز تغذیه ای دام های موجود در مرتع ضروری است. توجه به تناسب بین منابع علوفه ای و تعداد دام در مراتع ییلاقی نقشی اساسی در جلوگیری از اتلاف منابع و پیامدهای محیط زیستی منفی در صنعت دامداری ایفا می کند. این مطالعه با هدف بررسی میزان منابع موجود تغذیه دام در مراتع ییلاقی و مقایسه آن با تعداد دام موجود در منطقه انجام شده است. بدین منظور از تصاویر ماهواره ای، اطلاعات آماری جهاد کشاورزی و اطلاعات کتابخانه ای استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که در حال حاضر بیش از ۱۲۹۹۲۱ راس دام در مراتع ییلاقی شهرستان بابل وجود دارد که با توجه به نیاز سالانه هر واحد دامی برای هر واحد دامی وابسته به مرتع حدود ۲۷.۱۲۰ کیلوگرم (درصد وابستگی به مرتع ۴۳.۵)، نیاز دام های شهرستان در زمان تعلیف در مرتع حدود ۱۵۶۲۵.۵۹ تن TDN خواهد بود؛ در مقابل این تعداد واحد دامی، مجموع منابع غذایی تامین شده از مرتع ییلاقی حدود ۳۱۶۷.۸ تن TDN به ارزش ۱۷.۴۲ میلیارد تومان می باشد. بنابراین در شرایط فعلی اختلاف این میزان کمبودی حدود ۱۲۵۶۰.۴۷ تن TDN مشاهده می شود که این کمبود از طریق افزایش شدت چرا و فشار بر مراتع تامین می شود. در این راستا اتخاذ رویکردهایی از جمله تنظیم تعداد دام، بهبود کیفیت مراتع، استفاده از منابع علوفه ای جایگزین جهت ایجاد تعادل تعداد دام با ظرفیت تولید علوفه مراتع، منجر به حفظ توان اکولوژیکی منابع طبیعی خواهد شد. بررسی تعادل بین تعداد دام و ظرفیت تولید علوفه مراتع اطلاعات ارزشمندی را برای جلوگیری از تخریب مراتع کشور ارائه می کند.

Keywords:

وضعیت مرتع , تعادل دام و مرتع , مراتع ییلاقی , شهرستان بابل