تعیین مولفه های اثرگذار بر شاخص بهره وری بخش کشاورزی در ایران

نیل به رشد اقتصادی مستمر و توسعه پایدار با توجه به محدودیت روزافزون منابع تولیدی فقط از راه ارتقای بهره وری امکان پذیر است. بخش کشاورزی به دلیل تامین امنیت غذایی، ارتباطات پسین و پیشین با سایر بخش ها و نیز سهم بالا در تولید و اشتغال در کشور همواره یکی از بخش های مهم اقتصادی کشور به حساب می آید. بنابراین بهره وری عوامل تولید در بخش کشاورزی از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به رشد روزافزون جمعیت و محدودیت منابع تولیدی، ارتقاء بهره وری عوامل تولید امری بسیار ضروری است. در این مطالعه به تعیین مولفه های اثرگذار بر شاخص بهره وری بخش کشاورزی با استفاده از مدل ARDL و در طی دوره زمانی ۱۳۹۹-۱۳۴۳ پرداخته شد. این مولفه ها شامل شاخص های عوامل تولید و زیر بخش های بخش کشاورزی است. نتایج آزمون نشان داد که در کوتاه مدت ماشین آلات دارای اثر مثبت و معنادار و متغیرهای دام و مواد اولیه دارای اثر منفی و معنادار بر بهره وری کل بودند. در بلندمدت نیز نیروی کار، دام و سرمایه دارای اثرات مثبت و معنادار و متغیرهای ماشین آلات و مواد دارای اثر منفی و معنادار بودند. متغیرهای دامی مربوط به برنامه های توسعه دارای اثرات منفی و معناداری بر بهره وری کل بخش کشاورزی بودند که گویای اتخاذ و اجرای سیاست های نامناسب این بخش می باشد.

Keywords:

بهره وری عوامل تولید بخش کشاورزی , TFP , مدل ARDL