واکاوی رابطه بین سبک های دلبستگی و خودتنظیمی هیجانی در پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان: رویکردی بر پایه روان شناسی تربیتی

پژوهش علمی-پژوهشی حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی (ایمن، ناایمن اجتنابی و ناایمن دوسوگرا) و خودتنظیمی هیجانی در پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه تدوین شده است. در نظام های آموزشی نوین، پیشرفت تحصیلی تنها تابع توانمندی های شناختی و هوش بهر نیست، بلکه عوامل غیرشناختی و مولفه های روان شناختی نقش تعیین کننده ای در موفقیت یا شکست تحصیلی ایفا می کنند. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی این فرضیه می پردازد که چگونه الگوهای اولیه دلبستگی که در بستر خانواده شکل می گیرند، از طریق میانجی گری مهارت های خودتنظیمی هیجانی، مسیر پیشرفت تحصیلی را هموار یا دشوار می سازند. یافته های پژوهش نشان می دهد که دانش آموزان با سبک دلبستگی ایمن، به دلیل برخورداری از ظرفیت های بالاتر در مدیریت هیجانات منفی و استرس های ناشی از یادگیری، عملکرد تحصیلی بهتری نسبت به همتایان خود دارند. در مقابل، دلبستگی های ناایمن با ایجاد اضطراب و ضعف در تمرکز، مانعی جدی در مسیر شکوفایی استعدادهای تحصیلی محسوب می شوند. نتایج حاصل از این پژوهش بر ضرورت مداخلات روان شناختی در مدارس با هدف آموزش استراتژی های خودتنظیمی و بهبود روابط معلم-شاگرد تاکید ورزیده و راهکارهایی را برای مشاوران و معلمان جهت شناسایی دانش آموزان در معرض خطر افت تحصیلی ارائه می دهد. این مطالعه نشان می دهد که با تقویت مهارت های هوش هیجانی، می توان اثرات منفی دلبستگی های ناایمن را تعدیل کرد.

Keywords:

روان شناسی تربیتی , سبک های دلبستگی , خودتنظیمی هیجانی , پیشرفت تحصیلی , اضطراب تحصیلی , یادگیری خودراهبر.