شناسایی ظرفیت های محله برای توسعه ی درون زا (مطالعه موردی: محله صفائیه شهر یزد)

یکی از چالش های اساسی شهرهای امروز، کمبود زمین مناسب برای پاسخ گویی به نیازهای توسعه ای ناشی از رشد جمعیت است. رایج ترین راهکار در این زمینه، الحاق اراضی جدید به محدوده شهر است؛ اما این رویکرد در بسیاری از شهرها یا امکان پذیر نیست، یا به تخریب باغات، اراضی کشاورزی و منابع طبیعی پیرامون شهر منجر می شود. شهر یزد نیز طی چهار دهه اخیر، به ویژه پس از اجرای نخستین طرح جامع شهری، با رشدی نامتوازن میان جمعیت و وسعت مواجه بوده است؛ به گونه ای که در حالی که جمعیت آن حدود سه برابر شده، وسعت شهر بیش از ده برابر افزایش یافته است. این گسترش نامتوازن پیامدهایی همچون از بین رفتن باغات، افزایش فواصل عملکردی، و ناکارآمدی خدمات شهری را در پی داشته است. در این میان، محله صفائیه که یکی از نخستین نواحی جدید شکل گرفته بر پایه طرح جامع یزد است، دارای اراضی بایر و غیرفعال متعددی است که ظرفیت بالایی برای توسعه درونی دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی قطعات مستعد توسعه درونی در محله صفائیه، با بهره گیری از شاخص های ارزیابی توسعه درون زا انجام شده است. هدف نهایی تحقیق، برنامه ریزی هم زمان برای بهبود زیرساخت ها و ساماندهی کاربری زمین است. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی موثر برای تصمیم گیری های مدیریت شهری در زمینه تغییر تراکم ساختمانی و بازنگری در طرح تفصیلی شهر یزد فراهم آورد.

Keywords:

توسعه درون زا , رشد کالبدی شهر , طرح جامع یزد , محله صفائیه , مدیریت شهری , کاربری زمین