نقش شهرداری در اجرای اقدامات اجرایی تحقق مسکن سالم؛ تحلیلی نهادی در بستر حکمروایی شهری (مطالعه موردی: منطقه سه شهر سنندج، ایران)

همه گیری کووید-۱۹ ضرورت بازاندیشی در مفهوم مسکن به عنوان یکی از عوامل کلیدی سلامت عمومی و تاب آوری شهری را آشکار ساخت. در این میان، «مسکن سالم» به عنوان هدفی محوری در گفتمان سیاست گذاری شهری در سطوح محلی و جهانی مطرح شده است. اگرچه مطالعات متعددی به ابعاد فنی، کالبدی و اجتماعی مسکن سالم پرداخته اند، اما نقش نهادی و اجرایی دولت های محلی – به ویژه شهرداری ها – در این زمینه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش در تلاش برای پر کردن این خلا، نقش شهرداری را در اجرای اقدامات اجرایی منتخب برای تحقق مسکن سالم تحلیل می کند. با بهره گیری از نتایج یک مطالعه برنامه ریزی راهبردی پیشین در منطقه سه شهر سنندج، دوازده اقدام اجرایی اولویت دار انتخاب و در سه دسته طبقه بندی شدند: ۱) اقدامات در حیطه اختیارات مستقیم شهرداری، ۲) اقدامات نیازمند همکاری میان نهادی، و ۳) اقدامات نیازمند تسهیل گری یا حمایت غیرمستقیم. این دسته بندی از طریق تحلیل محتوای جهت دار مبتنی بر وظایف قانونی شهرداری ها انجام شد و فرصت ها و چالش های نهادی پیش روی آن ها در اجرای این اقدامات مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهند که شهرداری ها تنها نهادهای اجرایی محلی نیستند، بلکه می توانند به عنوان کنشگر نهادی در پیشبرد مسکن سالم ایفای نقش کنند؛ مشروط بر آن که از طریق اختیارات حقوقی شفاف، تخصیص منابع کافی و هماهنگی میان سازمانی توانمند شوند. مقاله با ارائه چارچوبی پیشنهادی، مسیرهایی عملی برای ارتقای نقش شهرداری ها در تحقق اقدامات سلامت محور در حوزه مسکن در بافت های شهری پس از همه گیری ترسیم می کند.

Keywords:

برنامه ریزی مسکن , سیاستگذاری مسکن , مسکن سالم , دولت محلی , حکمروایی مسکن , شهرداری