آسیب شناسی نقش کمیته انضباطی در مدیریت تخلفات کارکنان تحلیل تطبیقی با مدلهای سه شاخصی، سه شاخکی و سایر رویکردهای آسیب شناسی سازمانی

کمیته های انضباطی به عنوان نهادهای تصمیم گیر در سازمان ها وظیفه ی بررسی، ارزیابی و صدور رای در خصوص تخلفات کارکنان را بر عهده دارند هرچند فلسفه ی وجودی این کمیته ها حفظ نظم، ارتقاء بهره وری و اجرای عدالت اداری است اما عملکرد و ساختار آنها خود ممکن است موجب بروز آسیب هایی در سطح فردی، سازمانی و قانونی شود. در این مقاله با رویکرد آسیب شناسی سازمانی تلاش شده است تا با تحلیل تطبیقی سه مدل شناخته شده آسیب شناسی شامل مدل سه شاخصی (ساختار، فرایند، پیامد)، مدل سه شاخکی (مدیریتی، انسانی، محیطی) و سایر مدل های مرسوم مانند SWOT و مدل تحلیل علی معلولی، نقاط ضعف و چالش های کمیته های انضباطی به ویژه در مواجهه با تخلفات کارکنان مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش با استفاده از روش کیفی و ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته با کارشناسان منابع انسانی و حقوقی در نهادهای دولتی انجام شد. نتایج نشان داد برخی رویه ها، تعارض منافع، شفاف نبودن آیین نامه ها، نگرش های شخصی اعضا و نبود آموزش های منسجم منجر به بروز بی اعتمادی، کاهش انگیزه کارکنان و بازتولید تخلفات می شود. تحلیل تطبیقی مدل ها نیز نشان داد که مدل سه شاخصی با توجه به تمرکز بر ساختار و پیامد قابلیت بیشتری در تبیین ناکارآمدی های موجود دارد. در پایان، ۹ پیشنهاد کاربردی برای بهبود عملکرد کمیته های انضباطی ارائه شده است.

Keywords:

کمیته انضباطی , تخلفات کارکنان , آسیب شناسی سازمانی , مدل سه شاخصی , مدل سه شاخکی