رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع

جنگ شناختی که به عنوان یکی از ابعاد نسل پنجم جنگ مطرح می شود، بر اذهان و ادراک انسان ها متمرکز است و با استفاده از روش های نرم و خزنده بر افکار، باورها و رفتار رقیب تاثیر می گذارد. این نوع جنگ از موثرترین و ملموس ترین شیوه های جنگ نرم به شمار می رود. توسعه علوم و فناوری های همگرا و سرمایه گذاری های گسترده سازمان های تحقیقاتی نظامی در زمینه علوم شناختی، نشان دهنده آن است که مغز و ذهن انسان، میدان نبرد قرن جدید خواهد بود. در این میان، رسانه ها و ذهن مخاطبان نقش اساسی در نفوذ و تسخیر افکار توسط دشمن ایفا می کنند. هدف این پژوهش، دستیابی به رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع است که به صورت توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده است و داده های لازم از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه ای و برگزاری جلسات خبرگی جمع آوری گردیده است. جامعه آماری تحقیق شامل ۲۰ نفر از خبرگان این حوزه است. در این پژوهش با استفاده از نرم افزار تحلیل کیفی (MaxQDA) و از طریق تحلیل محتوای پنهان کدهای اولیه، محوری و گزینشی استخراج شده و مورد تجزیه وتحلیل و تفسیر قرار گرفتند و پس از آن با تشکیل جلسات خبرگی، تاییدات لازم اخذ گردید. نتایج تحقیق در خصوص رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع نشان می دهد که رویکردهای نوین حوزه فرهنگ و اجتماع با ۳۲ مفهوم و ۸ مقوله و ابزارهای نوین با ۱۰ مفهوم و ۴ مقوله می توانند مبنای استفاده در برنامه های عملیاتی و پژوهشی برای مقابله با جنگ شناختی در حوزه فرهنگی و اجتماعی قرارگیرند.

Keywords:

رویکردهای نوین , ابزارهای نوین , جنگ شناختی , فرهنگ , اجتماع