تبیین و تحلیل خشونت زنان به مثابه کنشی اجتماعی با تاکید بر فرآیندهای معناگذاری، برچسب زنی، کنترل اجتماعی و مناسبات قدرت

خشونت زنان یکی از پدیده های اجتماعی مسئله مند است که غالبا در چارچوب های فردمحور و آسیب شناسانه تبیین می شود و زمینه های اجتماعی، جنسیتی و روابط قدرت در تحلیل آن نادیده گرفته می شود. این پژوهش با رویکردی تفسیری–انتقادی و تکیه بر نظریه برچسب زنی، مفهوم کنش اجتماعی و تحلیل فوکویی قدرت و کنترل اجتماعی، به بررسی چگونگی بازنمایی و معناپردازی خشونت زنان در متون اجتماعی می پردازد. روش پژوهش کیفی و از نوع اسنادی–تحلیلی است و داده ها از طریق تحلیل متون علمی، رسانه ای و اسناد مرتبط گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و تا رسیدن به اشباع مفهومی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که خشونت زنان در متون اجتماعی اغلب به عنوان کنشی زمینه مند و وابسته به موقعیت های خاص رابطه ای بازنمایی می شود، اما در فرآیند تفسیر، معنا به سطح ویژگی ها و شرایط فردی تقلیل می یابد. همچنین نتایج نشان می دهد که بازنمایی خشونت زنان با برچسب زنی اخلاقی–جنسیتی و حساسیت نمادین بالاتری نسبت به خشونت مردان همراه است و واکنش های اجتماعی و نهادی بیشتر بر کنترل و مهار رفتار تمرکز دارند تا بر تحلیل زمینه های ساختاری تولید خشونت. در مجموع، این پژوهش نشان می دهد که معناپردازی مسلط از خشونت زنان در متون اجتماعی، بیش از آنکه بر فهم اجتماعی و زمینه مند استوار باشد، در چارچوب های فردمحور، هنجاری و کنترلی صورت بندی می شود. نتایج این مطالعه می تواند به بازاندیشی در تحلیل های نظری و سیاست های اجتماعی مرتبط با خشونت زنان کمک کند.

Keywords:

خشونت زنان , برچسب زنی اجتماعی , معناپردازی اجتماعی , کنترل اجتماعی , روابط قدرت جنسیتی