طراحی و ارزیابی برنامه درسی هوش مصنوعی برای ارتقاء یادگیری شخصی سازی شده در مقطع ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی برنامه درسی هوش مصنوعی محور برای ارتقاء یادگیری شخصی سازی شده در مقطع ابتدایی انجام شد. مسئله اصلی، یکنواختی برنامه های درسی سنتی و ناتوانی آن ها در پاسخگویی به تفاوت های فردی دانش آموزان در سرعت یادگیری، سبک های شناختی و انگیزه بود که منجر به کاهش عملکرد و نابرابری آموزشی می شود. روش پژوهش ترکیبی (شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و مصاحبه نیمه ساختاریافته) بود. جامعه آماری شامل ۵۲,۹۷۹ دانش آموز و ۱,۷۴۱ معلم پایه های چهارم تا ششم ناحیه تبادکان مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود و نمونه شامل ۲۴۰ دانش آموز (۱۲۰ نفر گروه آزمایش و ۱۲۰ نفر گروه کنترل) از ۸ مدرسه به روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون عملکرد تحصیلی شخصی سازی شده (PAAT)، پرسشنامه انگیزه یادگیری (PLMS)، سیستم ثبت تعامل دیجیتال (DIL) و مصاحبه بود که روایی و پایایی آن ها تایید گردید. یافته های کمی با تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامه پیشنهادی عملکرد تحصیلی را ۲۲.۲۲ نمره و انگیزه را ۲۸.۲۲ نمره به طور معنادار افزایش داد (p < ۰.۰۰۱، η² = ۰.۵۳–۰.۵۹) و تعامل دیجیتال نقش میانجی کلیدی داشت. یافته های کیفی چهار تم اصلی شامل تجربه یادگیری شخصی سازی شده، نقش هوش مصنوعی در کلاس، چالش های اجرایی و پیشنهادهای بهبود را استخراج کرد. نتایج حاکی از اثربخشی بالای برنامه در ارتقاء یادگیری شخصی سازی شده، افزایش تعامل و کاهش مقاومت معلمان از طریق بومی سازی و آموزش بود و تاکید کرد که چالش های فنی و اخلاقی با مدیریت مناسب قابل کنترل هستند. این پژوهش الگویی عملی برای آموزش آینده نگرانه در ایران ارائه می دهد.

Keywords:

هوش مصنوعی , یادگیری شخصی سازی شده , برنامه درسی ابتدایی , رویکرد ترکیبی , تعامل دیجیتال