اهمیت ردپای آب (Water Footprint) در مدیریت ناترازی آب ایران: تحلیل اثر استقرار یا عدم استقرار این فناوری بر آینده آبی و تنش های آبی

ایران در دو دهه اخیر با بحران جدی در حوزه آب مواجه بوده است. کاهش بارندگی، بهره برداری بی رویه از منابع زیرزمینی، تغییرات اقلیمی و الگوهای ناکارآمد کشت از جمله عوامل تشدیدکننده این بحران هستند. ردپای آب (Water Footprint - WF) به عنوان شاخصی علمی برای سنجش مصرف مستقیم و غیرمستقیم آب، در سه بخش سبز، آبی و خاکستری تعریف می شود و می تواند ابزاری موثر برای سیاست گذاری و مدیریت پایدار منابع آب باشد. این مقاله با مرور تجارب جهانی، چارچوب نظری و روش شناسی WF و تحلیل سناریوهای بکارگیری و عدم بکارگیری آن در ایران، به ارزیابی نقش این ابزار در کاهش تنش های آبی و ارتقای امنیت غذایی می پردازد. نتایج نشان می دهد که استقرار WF می تواند به کاهش فشار بر منابع زیرزمینی، بهبود بهره وری آب، و افزایش تاب آوری اجتماعی-اقتصادی کشور کمک کند؛ در حالی که بی توجهی به آن، خطر بروز بحران های محیط زیستی، کاهش امنیت غذایی و تشدید مهاجرت های اقلیمی را به همراه خواهد داشت.

Keywords:

آب مجازی , امنیت غذایی , ایران , ردپای آب , مدیریت منابع آب