تربیت شهروند عصر هوش مصنوعی: چشم انداز مهارت ها، شایستگی ها و هویت افراد

گسترش سریع فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در دهه اخیر پیامدهایی عمیق برای آموزش، فرهنگ، ساختارهای اجتماعی و شکل گیری هویت شهروندی به همراه داشته است. این تحول نه تنها شیوه های تعامل انسان ها با جهان را دگرگون کرده، بلکه ضرورت بازتعریف مفهوم شهروندی را در عصر جدید برجسته ساخته است؛ عصری که در آن مرز میان توانایی های شناختی انسان و قابلیت های ماشین روزبه روز کمتر می شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین مهارت ها، شایستگی ها و ابعاد هویتی لازم برای تربیت شهروندان توانمند در عصر هوش مصنوعی انجام شده و تلاش می کند بر پایه ادبیات نظری و یافته های پژوهشی، تصویری جامع از نیازهای تربیتی نسل آینده ارائه دهد. در این مقاله، ضمن بررسی پیشران های تحول دیجیتال و چرخش های بنیادین در نقش انسان در جامعه داده محور، مجموعه ای از مهارت های کلیدی مانند سواد داده، تفکر محاسباتی، اخلاق هوش مصنوعی، فهم الگوریتمی، توانمندی تطبیق پذیری، خلاقیت پیشرفته و سواد رسانه ای انتقادی معرفی می شود که برای زندگی شهروندانه در این زیست بوم ضروری هستند. همچنین، نشان داده می شود که هویت در عصر هوش مصنوعی ماهیتی ترکیبی و پویا پیدا کرده و تحت تاثیر تعامل مستمر با پلتفرم ها، الگوریتم ها و محیط های هوشمند شکل می گیرد.روش پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی طراحی شده و یافته ها با تمرکز بر تحلیل اسنادی و بررسی مدل های جهانی تربیت دیجیتال ارائه می شود. نتایج نشان می دهد که نظام های آموزشی برای تربیت شهروندان سازگار با آینده باید از الگوهای سنتی فاصله گرفته و بر توسعه شایستگی های بین رشته ای، اخلاقی و فناورانه تمرکز کنند. همچنین، سیاست گذاری هوش مصنوعی در سطح ملی نقش مهمی در تضمین عدالت دیجیتال و شکل گیری هویت سالم شهروندان دارد. در پایان، مجموعه ای از پیشنهادهای کاربردی برای توسعه چارچوب ملی تربیت شهروند عصر هوش مصنوعی ارائه شده است.

Keywords:

هوش مصنوعی , شهروندی دیجیتال , شایستگی ها , تربیت.