بررسی مولفه های اصالت، روانی و انعطاف پذیری کتاب شیمی پایه یازدهم: مطالعه ای بر مبنای نظریه خلاقیت گیلفورد

پیشینه و اهداف: خلاقیت مهارتی آموزش دادنی است که کتاب های درسی نقش مهمی در پرورش آن دارند. تحلیل کتاب های درسی، این فرصت را فراهم می کند تا علاوه بر ارزیابی وضعیت موجود، برنامه هایی برای بهبود کیفیت یادگیری فراهم آورد. هدف از این پژوهش، بررسی کتاب شیمی پایه یازدهم از نظر توجه به مولفه های اصالت، روانی و انعطاف پذیری به عنوان بخشی از عناصر توسعه خلاقیت از دیدگاه گیلفورد است. روش ها : این پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و با روش تحلیل محتوای کمی انجام شده است. از کتاب شیمی پایه یازدهم چاپ سال ۱۴۰۱ به عنوان جامعه آماری استفاده شد و نمونه آماری این پژوهش، همان جامعه آماری بود. برای سنجش محتوا، با توجه به مولفه های اصالت، روانی و انعطاف پذیری، فرمی استاندارد و مناسب طراحی شد. روایی­ صوری و محتوای فرم مذکور، توسط متخصصان موضوعی، برنامه درسی و آموزش شیمی بررسی شد که در سطح قابل قبول تشخیص داده­شد. برای سنجش پایایی، از ضریب همبستگی هولستی استفاده گردید که مقدار این ضریب، ۷۸/۰ به دست آمد. یافته ها: میزان توجه به شاخص های اصالت، روانی و انعطاف پذیری در کل کتاب بر اساس درصد فراوانی مولفه ها به ترتیب، %۷۷/۰، %۹۳/۱، %۸۰/۰ است. نتیجه گیری:  این بی توجهی به مولفه های خلاقیت، نشان دهنده ضعف نسخه فعلی کتاب در پرورش مهارت ذکرشده است. با توجه به اهمیت این مهارت برای مواجهه با مسائل و چالش های آینده، بازنگری و توجه خاص به بسترهای پرورش و ارائه آن در کتاب درسی پایه یازدهم پیشنهاد می شود.

Keywords:

اصالت , انعطاف پذیری , تحلیل کتاب درسی , شاخص خلاقیت گیلفورد , روانی